Naturalne zaplecze

Chłopi żuławscy hodowali znaczną liczbę bydła i przede wszystkim koni ((5 na włókę), zatrudniając ponadto stałych i sezonowych pracowników. Podobni w tym byli do Żuławian prawobrzeżnych, jak również do gburów z pozostałych terenów Prus Królewskich. Jednakże podobieństwo to było tylko zewnętrzne. Gburzy hodowali więcej bydła i koni oraz zatrudniali najemników, aby podołać obowiązkom wynikającym z pańszczyzny, jak również potrzebom prowadzenia własnego gospodarstwa. Chłopom żuławskim natomiast większa liczba koni i najemników służyła jedynie do obsługiwania ich dużego gospodarstwa o ciężkiej w uprawie, ale za to nadzwyczaj urodzajnej glebie (program uprawnienia budowlane na komputer).

Wsie podmiejskie Gdańska, podobnie jak wsie Elbląga, Torunia czy Poznania, stanowiły ich naturalne zaplecze zaopatrzeniowe i produkcyjne, zasilały też owe miasta nowymi mieszkańcami. Związane więc były z miastem wszystkimi więzami rynku lokalnego. W Gdańsku jednak rynek lokalny był silniejszy, bo ludniejsze i bogatsze było miasto w XVII w., a gdy chodzi o produkty żywnościowe i zboże, to lokalny rynek gdański był jednocześnie centrum rynku ogólnokrajowego (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Wieś zorganizowana na zasadach ustroju folwarczno-pańszczyźnianego przeżywała w XVII w. kryzys pogłębiony i przedłużony różnorodnymi niepokojami wojennymi. Na Pomorzu Zachodnim była to wojna trzydziestoletnia, na innych terenach - wojny szwedzkie. Wojny te nie ominęły i Gdańska. Można nawet powiedzieć, że wojska szwedzkie dłużej tu przebywały, a Żuławy Gdańskie uległy znacznym zniszczeniom. W połowie XVII w., po przerwaniu wałów przez wojska szwedzkie, znalazły się prawie całe pod wodą. Nie widać tu jednak kryzysu pogłębionego zniszczeniami wojennymi. Skutki zniszczeń były szybko usuwane, a gospodarstwa nie stały długo opustoszałe. Ziemia była uprawiana i po kilku latach, w czasie których miasto zmuszone było obniżyć zaległości czynszowe o połowę, wszystko wróciło do normy. Wzrost wymiaru czynszu dyktowany był raczej przemianami pieniężnymi (dewaluacją), a nie zwiększeniem obciążeń (uprawnienia budowlane).

Kasy ogniowe

W przeciwieństwie do stałego pogarszania się praw do ziemi wśród chłopów pańszczyźnianych, co w Meklemburgii i na Pomorzu Zachodnim przybrało nawet formę rugowania z ziemi i przenoszenia chłopów na gorsze grunta, na Żuławach prawo do ziemi nie było kwestionowane i w praktyce ziemia stanowiła własność chłopów. Bezsprzecznie własne były zabudowania gospodarcze i cała zagroda (program egzamin ustny).

Dostateczny w stosunku do potrzeb i stale taniejący w XVII w. kredyt pozwalał na inwestycje, jak również na szybkie rozwiązywanie trudności gospodarczych czy spłat rodzinnych. Gospodarstwa źle gospodarujące i podupadające przejmowane były przez tych gospodarzy, którzy rokowali poprawę efektywności gospodarowania (opinie o programie). Przyczyniało się do tego funkcjonujące w Gdańsku prawo wiechy, prowadzące w skrajnych przypadkach do przejęcia gospodarstwa przez wierzyciela lub do licytacji. Szkody wynikłe z pożarów pojedynczych gospodarstw nie prowadziły do ruiny gospodarczej ich właścicieli. Funkcjonujące tu kasy ogniowe pozwalały szybko odbudować gospodarstwo. Powszechność oświaty na poziomie podstawowym pozwalała jednostkom kontynuować dalszą naukę w Gdańsku. Bogactwo i wysoki poziom życia stanowiły siłę przyciągającą dla przybyszów z zewnątrz (segregator aktów prawnych).

Żuławy Gdańskie nie przeszły przez regres, który w XVII w. wywoływał funkcjonujący folwark pańszczyźniany, niosący ze sobą zwiększenie chłopskich obciążeń pańszczyźnianych. Zaszczepione tu w połowie XVI w. czynszowe osadnictwo typu olęderskiego oddziałało pozytywnie na stosunki w pozostałych żuławskich wsiach pańszczyźnianych. Znikły tu bowiem nawet szczątkowe postacie pańszczyzny zamienione na czynsz. Osadnictwo olęderskie oddziałało też na inne ziemie, rozprzestrzeniając się w dół Wisły aż na Kujawy i Wielkopolskę (promocja 3 w 1). Głęboki kryzys gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej, prowadzący w początkach XVIII w. do likwidacji i parcelacji wielu folwarków, jak również do rozwoju w ich miejsce różnych form gospodarki czynszowej, był jedynie zjawiskiem rozprzestrzeniającym na dalsze tereny te elementy gospodarki pieniężnej, które stale funkcjonowały na Żuławach Gdańskich w XVII w.