Odkształcenie próbki

Odkształcenie próbki powoduje zmianę odległości ostrzy A i B tensometru, co wykazywane jest przez wskazówkę czujnika zegarowego. Stosowane bazy tensometru: 10, 20 i 25″.
Tensometry angielskie analogicznego typu mają bazy: 2, 4 i 8" (program uprawnienia budowlane na komputer).

Tensometry optyczno-mechaniczne. W tensometrach optyczno- -mechanicznych przełożenie wskazań uzyskuje się poprzez wykorzystanie przekładni optycznej lub też poprzez wykorzystanie przekładni optycznej i mechanicznej łącznie. Aczkolwiek istnieje wiele tensometrów tego typu, to tylko niektóre z nich znalazły szersze zastosowanie, a to ze względu na znaczne kłopoty przy ich instalowaniu na próbkach i przy obsłudze oraz wrażliwość na wstrząsy. Poniżej opisany zostanie jedynie tensometr lusterkowy Martensa, który w praktyce laboratoryjnej jest dość powszechnie stosowany.
Tensometr, a właściwie zespół dwóch tensometrów, przymocowany jest do próbki za pomocą specjalnych uchwytów (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Długość pomiarowa tensometru określona jest przez odległość dwóch ostrzy (noży); jedno z nich nieruchome 5 jest odpowiednio wykonanym zakończeniem listwy, drugie ostrze 6 ruchome stanowi pryzmat połączony sztywno z lusterkiem 2. W odległości L = (1,5-5-2 m) od zwierciadła ustawia się na statywach linijkę z podziałką milimetrową 4 oraz lunetę obserwacyjną 3. Zwierciadło i linijka muszą być tale ustawione, aby można było w zwierciadle widzieć odbicie linijki i zrobić odczyt odpowiadający położeniu krzyża lunety.

Odkształcenie próbki wywołuje obrót pryzmatu ostrza ruchomego, a więc lusterka i odbitego w nim promienia świetlnego. Dokonując odczytu na skali w położeniu wyjściowym oraz następnego odczytu przy innym obciążeniu próbki, można wyznaczyć odpowiadający różnicy tych odczytów przyrost bazy Al. Jak z powyższego widać, powiększenie wskazań tensometru lusterkowego Martensa zależy od wysokości pryzmatu h i odległości L pomiędzy lusterkiem a skalą, przy czym podany wzór może być używany przy dostatecznie małych wartościach kąta a. Warunek ten ogranicza zastosowanie tensometru jedynie do pomiaru odkształceń Al małych w stosunku do h (uprawnienia budowlane).

Tensometry mechaniczne

Omawiając tensometry mechaniczne i mechaniczno-optyczne nie wspomniano nic o tensometrach do badań przy obciążeniach dynamicznych i tensometrach do badań specjalnych. W pierwszym przypadku tensometry mechaniczne znajdują coraz mniejsze zastosowanie i są wypierane przez inne typy tensometrów (np. elektryczne), w drugim przypadku konstrukcja tensometrów zależy każdorazowo od specyfiki badań i należy ją specjalnie opracowywać. Tensometry strunowe. Tensometry strunowe, zwane też niekiedy dźwiękowymi, mają szerokie zastosowanie szczególnie w badaniach z zakresu budownictwa (program egzamin ustny).

Stosowane są one do pomiaru odkształceń (na powierzchni i w masie badanego elementu), ciśnień i sił. Elementem zasadniczym tensometru strunowego jest struna napięta między dwoma uchwytami odpowiednio przymocowanymi do badanej konstrukcji. Metoda pomiaru opiera się na zależności pomiędzy częstością drgań własnych struny a siłą rozciągającą strunę.
Typowym przykładem wykorzystania jej jest układ pomiarowy podany przez Schaejjera (opinie o programie). W układzie tym zastosowane są dwie struny, jedna pomiarowa 1 umocowana na badanym elemencie, druga porównawcza 2 (wzorcowa) umieszczona w obudowie aparatury.

Po zamocowaniu struny na badanym elemencie włącza się pojedynczy impuls prądu (za pomocą przycisku 3), który przepływając przez zwoje elektromagnesu 4 wprowadza strunę pomiarową w drgania (własne). Z kolei wywołuje się drgania struny wzorcowej i za pomocą odpowiedniego urządzenia ze śrubą mikrometryczną 5 zmienia się naciąg tej struny aż do chwili, gdy częstość drgań własnych struny wzorcowej i pomiarowej będą sobie równe (segregator aktów prawnych).

Fakt zrównania się częstotliwości drgań obu strun stwierdza się słuchowo i za pomocą elektronowego wskaźnika strojenia. Z chwilą zrównania się częstotliwości dokonuje się odczytu na odpowiednio wycechowanej skali sprzężonej ze śrubą mikrometryczną (promocja 3 w 1).