Plac dworcowy

Założenie tych frontalnych perspektyw również wynika ze struktury przestrzennej PKN kształtującego w trzech kierunkach sugestywne kompozycje osiowe z centralnymi portykami wzbogaconymi przez wybiegające w przód skrzydła boczne. Od zachodu kształtuje się również jedna z najciekawszych perspektyw Pałacu: pion wieżowca wystrzela tu znad wypukłej rotundy sali kongresowej (program uprawnienia budowlane na komputer).

Perpektywę tę ujmie najpierw symetrycznie założony plac dworcowy, dalej zaś doprowadzająca do dworca kolejowego i Pałacu duża oś architektoniczna od strony ulicy Towarowej. Inna, znacznie krótsza oś biegnąca obecną ulicą Pankiewicza i jej przedłużeniem otworzy frontalne widoki na południową elewację Pałacu od strony ulicy Wspólnej (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Z przeciwległej strony powstaje oś wiążąca plac Stalina z terenami na przedłużeniu Osi Saskiej w okolicy Hal Mirowskich oraz z placem Grzybowskim. Wreszcie czwarta oś - może najistotniejsza dla sprawy sprzęgnięcia nowego centrum stolicy z jej centrum zabytkowym - otworzy widok Pałacu Kultury i Nauki od strony Nowego Światu (pomiędzy ulicami Warecką i Rutkowskiego) przebiegając mniej więcej wzdłuż kierunku obecnej ulicy Kniewskiego i Górskiego w formie ozielenionej alei (uprawnienia budowlane).

Teren całego miasta

Naszkicowane wyżej powiązania placu Stalina z przyległymi terenami śródmieścia stanowią system bezpośrednich rozgałęzień centralnego założenia Warszawy. Wydaje się, że nic wyczerpują one i nie rozwiązują szerszego problemu - pełnego wykorzystania wpływu, jaki wywiera to gigantyczne założenie na śródmieście w całości - a poprzez nie - na cały organizm stolicy. Zadanie nie sprowadza się tu do nakierowania osi odległych arterii zewnętrznych dzielnic na sylwetę gmachu (choć i to ma swoje istotne znaczenie). Nie rozwiązuje również zagadnienia stwierdzenie, że cztery arterie wychodzące z narożników placu przenikają w odległe rejony miasta (program egzamin ustny).

Wydaje się, że w ramach śródmieścia wyposażonego zasadniczo w układ prostokątny należy poprzeć założenie Pałacu Kultury i Nauki szerszą kompozycją urbanistyczną, która w sposób architektonicznie zorganizowany doprowadziłaby do centralnego zespołu i która w ten sposób rozprowadziłaby z kolei jego wpływ kompozycyjny na teren całego miasta, że potrzebny tu jest szereg innych założeń i akcentów wysokościowych kształtowanych w skali i w regularnym charakterze odpowiadającym walorom centralnego założenia oraz jego dominującej roli w układzie stolicy (opinie o programie).

Problem ustosunkowania nowego centrum do założeń zabytkowych nie sprowadza się również zapewne do mechanicznego zestawienia obok siebie tych dwóch wątków, nawet jeśli w ukształtowaniu nowego ośrodka udało się odnaleźć nić ciągłości historycznej. Oczekuje nas jeszcze zadanie takiego uzupełnienia i rozbudowy zespołów historycznych, takiego rozwinięcia śródmiejskich założeń, które doprowadziłoby do powstania strukturalnej jedności nowego i starego w zespole miasta na zasadzie jasno zarysowanej przestrzennej koncepcji kompozycyjnej. Poglądy architektów polskich na te historycznej wprost wagi problemy tylko częściowo znalazły wyraz w konkursie na śródmieście w r. 1952, który w istocie rzeczy ograniczał się do bezpośredniego otoczenia PKN (segregator aktów prawnych).

Niektóre jednak prace wyszły poza obowiązujący zakres i m. in. wyraziły szereg myśli o problemach przebudowy istniejących i historycznych założeń Warszawy na tle ich roli w całokształcie centrum. Wymienić tu należy przede wszystkim projekt zespołu prof. P. Biegańskiego, który w związku z zadaniem ukształtowania otoczenia PKN wysunął koncepcję rozwiązania wielkiego zespołu Osi Saskiej i związanego z nią wieńca placów historycznych. Uwzględniając wzrost skali miasta i jego założeń przestrzennych i dążąc do włączenia założeń historycznych w układ nowego śródmieścia prof. Biegański wysuwa zasadę ich „rozbudowy i podniesienia do nowej skali“ (promocja 3 w 1).