Pomiar penetracji

Do pomiaru penetracji służy penetrometr składający się z metalowego statywu 2, w którego podstawie 2 osadzona jest ruchomo na śrubie płyta (program uprawnienia budowlane na komputer).
Na statywie znajduje się imadło 4, które utrzymuje trzonek 5, zakończony uchwytem 6 i umocowaną w nim znormalizowaną stalową igłą penetracyjną. Trzonek penetrometru obciążony jest ciężarkiem. Ciężarek, trzonek oraz uchwyt z igłą ważą razem dokładnie 100 ± 0,1 g. Natłuszczanie trzonka jest niedopuszczalne.

Trzonek z igłą musi poruszać się swobodnie przy naciśnięciu guzika 8 (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Każde położenie trzonka z igłą rejestruje się przez dostawienie do jego końca pręta 9, którego ruch jest samoczynnie przenoszony na wskazówkę tarczy 10. Tarcza podzielona jest na 360°. Przesunięcie pionowe igły o 1 mm zaznacza się na tarczy obrotem wskazówki o 10°, co oznacza 10 jednostek penetracji (uprawnienia budowlane).
Wykonanie pomiaru. Badany produkt roztapia się w suszarce ogrzanej do temperatury o 50 do 60°C wyższej od temperatury mięknienia asfaltu. Roztopiony i dokładnie wymieszany produkt wlewa się do
dwóch ogrzanych poprzednio metalowych naczyniek penetracyjnych i w celu usunięcia pęcherzyków powietrza wstawia je na pół godziny do suszarki o temperaturze o 80 do 100°C wyższej od temperatury mięknienia asfaltu. Przygotowane w ten sposób próbki pozostawia się pod chroniącym od zanieczyszczeń przykryciem na przeciąg 1 godziny w temperaturze otoczenia (nie niższej niż 18°C). Po upływie tego czasu przenosi się próbki na 1 godzinę do termostatu, napełnionego wodą utrzymywaną w temperaturze pomiaru (25 ± 0,2°C) (program egzamin ustny).

Po wyjęciu z termostatu jednej z próbek umieszcza się ją w misce szklanej, napełnionej wodą o tej samej temperaturze co woda w termostacie, i ustawia miskę wraz z próbką na stoliku penetrometru. Podczas pomiaru próbka musi być pokryta warstwą wody o grubości co najmniej 1 cm. Igłę penetracyjną ustawia się w odległości co najmniej 1 cm od brzegu i od środka próbki tak aby koniec jej dotykał powierzchni badanego produktu, nie zarysowując jej (opinie o programie). Następnie dosuwa się pręt do trzonka i ustawia tarczę w położeniu zerowym. Z kolei uruchamia się sekundomierz i jednocześnie naciska guzik zwalniający beleczkę. Igła pod wpływem obciążenia zagłębia się w badany asfalt. Dokładnie po 5 sekundach zatrzymuje się przez zwolnienie guzika igłę, przysuwa pręt i odczytuje na tarczy ilość stopni penetracji.

Ocena wrażliwości asfaltu

Następnie wyjmuje się ostrożnie igłę z badanego produktu, oczyszcza benzenem z asfaltu, przeciera czystą i suchą ścierką, wstawią ponownie do uchwytu i powtarza pomiar. Na każdej próbce należy wykonać 3 pomiary.
Każde nakłucie powinno być oddalone od nakłucia poprzedniego, od brzegu naczyńka i od środka próbki co najmniej o 1 cm.
Należy przeprowadzić 3-4 pojedyncze pomiary, z których oblicza się średnią. Jeżeli różnica między poszczególnymi pomiarami wynosi więcej niż 7% wyniku mniejszego dla penetracji do 200° względnie 10% wyniku mniejszego dla penetracji powyżej 200°, pomiary te należy wykonać powtórnie (segregator aktów prawnych).

Uwaga. W przypadkach gdy zachodzi konieczność wyznaczania penetracji w innych temperaturach, należy przeprowadzać pomiary przy wymaganych temperaturach również w sposób wyżej opisany.
Poza temperaturą umowną 25°C wykonuje się często pomiary penetracji w innych temperaturach, które umożliwiają wykreślanie krzywych penetracji w układzie temperatura/penetracja. Krzywe takie umożliwiają dokładne poznanie własności asfaltów. Krzywe w układzie temperatura/penetracja mają podobnie jak krzywe w układzie temperatura/lepkość charakter krzywych logarytmicznych (promocja 3 w 1).

Przy zastosowaniu obliczonych siatek logarytmicznych krzywe te tworzą linie proste, których kąt nachylenia (stromość linii) pozwala na ocenę wrażliwości asfaltu na wpływy temperatury.
Ciągliwości jako własności fizycznej asfaltu nie można podciągnąć pod dające się ściśle określić pojęcia fizyczne. Jest to właściwość, którą wykazują ciecze gęste, zawierające w swym składzie wielkocząsteczkowe substancje i odznaczające się dużą kohezją.