Poziome przemieszczenia podłoża

Dodatkowe pionowe i poziome przemieszczenia podłoża spowodowane zawałem gruntów do wyeksploatowanych pokładów górniczych zachodzą na stosunkowo dużym obszarze. Przemieszczenia pionowe z reguły mają charakter ciągły i przyjmują charakterystyczny kształt niecki. W szczególnych przypadkach płytkiego zalegania pokładów lub niekorzystnych uwarstwień podłoża przemieszczenia mogą mieć charakter nieciągły, przyjmujący postać zapadlisk, lejów, rowów, stopni (program uprawnienia budowlane na komputer).

Przemieszczenia podłoża nie są stałe w czasie, a jego zmiany są wynikiem tzw. zjawiska pochodu niecki (rys. 10-22c). Zjawisko to wynika z przesuwania się czoła niecki wraz z postępem robót wydobywczych. Stąd też po pewnym czasie przemieszczenia te stabilizują się na niższym poziomie. Czas stabilizacji podłoża waha się w praktyce od kilku miesięcy do kilku lat. Trwałe różnice przemieszczeń występują na krawędziach obszaru, na którym prowadzono eksploatację (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Geometrię niecki decydującą o przemieszczeniu pionowym opisuje się następującymi podstawowymi parametrami: promieniem krzywizny R, kątem nachylenia terenu T (0), przemieszczeniem w. Natomiast różnice przemieszczeń poziomych charakteryzują się maksymalną wielkością odkształcenia powierzchni terenu c. Z punktu widzenia wielkości wymienionych wyżej parametrów tereny objęte działalnością górniczą dzieli się na kategorie. Obowiązujący pod tym względem w naszym kraju podział gruntów (uprawnienia budowlane).

O możliwości realizacji budynków na określonym terenie decyduje przede wszystkim charakter przemieszczeń podłoża, które mogą być ciągłe, nieciągłe, przemijające, trwałe, zachodzące statycznie czy dynamicznie. Można stwierdzić, że w najczęściej występujących przypadkach przemieszczeń o charakterze ciągłym, zachodzących w sposób praktycznie statyczny i przemijających po pewnym czasie, odpowiednie zaprojektowanie budynku uwzględniające związane z tymi przemieszczeniami siły jest możliwe. Natomiast przypadki szczególne, w których zgodnie z wymaganiami realizacja budynków nie jest możliwa lub wymaga stosowania szczególnych rzutów, rozwiązań i obliczeń (program egzamin ustny).

Maksymalne zginanie podłużne

Podstawowymi parametrami charakteryzującymi warunki pracy konstrukcji są parametry R, e_} T. Promień krzywizny R charakteryzuje rozmiary różnic przemieszczeń podłoża d$, parametr e określa maksymalne odkształcenia konstrukcji, jakich może ona doznać w wyniku rozpełzania terenu, natomiast wielkość T określa ekstremalny kąt obrotu, jakiego dozna układ w wyniku nachylenia terenu. Wartości tych parametrów ustalane są lub uzgadniane przez odpowiedni okręgowy urząd górniczy. Stanowią one podstawę określenia odpowiednich wartości obliczeniowych (opinie o programie).  

Oprócz omówionych wyżej parametrów istotny wpływ na wielkość sił występujących w układach sztywnych, realizowanych w omawianych warunkach, ma sztywność podłoża. Z uwagi na fakt występowania przemieszczeń podłoża po zakończeniu jego osiadań czynnik ten scharakteryzowany jest obecnie przeciętną wartością sprężystego modułu odkształcalności podłoża E. Tego rodzaju sposób traktowania podłoża, pomijający stwierdzony doświadczalnie fakt specyficznego dla omawianych terenów wpływu rozpełzania gruntu na jego odkształcalność, jest pewnym uproszczeniem (segregator aktów prawnych). Z uwagi na to, że wynikające z tego zjawiska zmiany modułu E wzdłuż długości budynku prowadzą do dodatkowego zginania, uproszczenia te znajdują swój wyraz w obliczeniowych wartościach promienia krzywizny terenu R₀.

Ostatnim parametrem, decydującym teoretycznie rzecz biorąc o rozkładzie przemieszczeń pionowych i poziomych podłoża pod budynkiem jest jego usytuowanie względem kierunku pochodu niecki, scharakteryzowane kątem ot zawartym pomiędzy tym kierunkiem a osią podłużną budynku (promocja 3 w 1). W praktyce jednak ze względu na lokalne odchylenia kierunku pochodu niecki rozkłady tych przemieszczeń nie mogą być ściśle określone. Stąd też warunki pracy konstrukcji ustala się dla dwóch ekstremalnych przypadków związanych z wartością kąta a: gdy a = 0 występuje maksymalne zginanie podłużne, gdy występuje maksymalne skręcanie.