Produkcja w formach stałych

Produkcja w formach stałych polega na tym, że wszystkie procesy produkcyjne, formowanie i dojrzewanie odbywają się na jednym stanowisku. Do form stałych zaliczamy wyżej wspomniane formy betonowe oraz o wbudowanej podstawie formy metalowe uchylne (program uprawnienia budowlane na komputer). Element z tych ostatnich jest po zaformowaniu albo wyrzucony na podkład, na którym przenosi się go na miejsce dojrzewania, albo pozostawiony na czas dojrzewania. Formę obraca się dopiero po uzyskaniu przez element wytrzymałości transportowej.
Konstrukcja form do produkcji taśmowej jest zbliżona do form przenośnych i zależy głównie od rodzaju przenośnika, na którym formy przechodzą z jednego na drugie stanowisko robocze.
W zakresie rozwiązań konstrukcyjnych formy dzielimy w zależności:
- od położenia - na poziome, pionowe i uchylne,
- od liczby jednocześnie produkowanych prefabrykatów - na pojedyncze i bateryjne,
- od zakresu stosowania - dostosowane do jednego typu prefabrykatów i dostosowane do różnych typów prefabrykatów,
- od rodzaju podkładu - na formy z własnym przenośnym podkładem oraz formy bez podkładu,
- od rodzaju boków - na formy z bokami otwieranymi oraz formy z bokami odejmowanymi (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Projektowanie form zależy od omówionych uprzednio przesłanek. Przede wszystkim bierze się pod uwagę wielkość dopuszczalnych tolerancji wymiarów formy. Wpływają na nie głównie dopuszczalne odchyłki wymiarowe produkowanych prefabrykatów. Przy ustaleniu wielkości tolerancji należy uwzględniać zarówno klasę dokładności wykonania jak i wielkość błędu trwałego, przyjmując je dla ustalonego rodzaju form. Dopuszczalne odchyłki prefabrykatów wielkowymiarowych opracowane przez Biuro Projektów Typowych i Studiów Budownictwa Miejskiego (uprawnienia budowlane). Podane w tablicy przeciętne odchyłki wymiarowe mogą w poszczególnych przypadkach określonych przez konstruktora budowli mieć inne wartości.

Klasa dokładności

Dla określenia klasy dokładności całego prefabrykatu przyjmuje się: przy jednym wymiarze tolerowanym - klasę dokładności wykonania odpowiadającą temu wymiarowi, przy większej liczbie wymiarów tolerowanych - klasę dokładności wykonania odpowiadającą wymiarowi, którego tolerancje wykonania wymagają największej dokładności.
W celu zachowania założonych tolerancji wymiarów elementów, formy projektuje się z tolerancją o klasę niższą niż tolerancja wymiarów elementu.
Ustalenie tolerancji wymiarów wykonanej formy następuje po jej całkowitym zmontowaniu (program egzamin ustny).

Pomiary wykonuje się 3-4 razy nieobciążonej formy. Odchyłki przy każdym zmontowaniu nie mogą przekraczać dopuszczalnych tolerancji.
Klasa dokładności wykonania i odpowiadające jej tolerancje wymiarów form i elementów gotowych w oparciu o badania ITB.
Przy projektowaniu wysokości formy (dla grubości elementu) przyjmuje się, że wysokość boku powinna być równa dolnej odchyłce wymiaru prefabrykatu ze względu na występujące w praktyce nadwyżki betonu podczas formowania elementu (opinie o programie).
W przypadku projektowania form z gotowych kształtowników stalowych wskazane jest z tego samego względu, aby wymiary gotowego prefabrykatu były o 3-4 mm większe od wymiaru kształtownika.
Wielkość błędu trwałego dla ustalonego rodzaju formy.
Tolerancje muszą być każdorazowo dostosowane do tolerancji przyjętych w projekcie konstrukcji (segregator aktów prawnych). Na ogół przyjmuje się, że tolerancja wymiaru formy wynosi 40% tolerancji wymiaru prefabrykatu.
Przyjmowane obecnie wartości granicznych odchyłek podstawowych wymiarów prefabrykatów.

Na wielkość odchyłek wymiarów prefabrykatów wpływa obok rodzaju materiału użytego do wykonania formy również sposób łączenia poszczególnych części formy.
Najmniejsze odchyłki uzyskuje się przy połączeniach klinowych lub samozaciskowych (promocja 3 w 1). Złącza na śruby są mniej korzystne, gdyż gwint łatwo ulega uszkodzeniom i jest trudny do czyszczenia.