Profil zapory

Profil zapory w takiej dolinie bywa stosunkowo smukły, zachodzi lepsze wykorzystanie materiału przy dopuszczeniu większych naprężeń w betonie (program uprawnienia budowlane na komputer).

Zapory łukowe można zaliczyć do najbardziej popularnych konstrukcji piętrzących, wykonywanych chętnie tam, gdzie istnieją sprzyjające warunki ku temu (wytrzymałe podłoże i wąski profil doliny). L. G. Puls podaje ciekawe zestawienie wykonanych na świecie zapór w ciągu ostatniego stulecia, liczących powyżej 30 m (zestawienie wykonano w 1957 r.).
Jak widać z tablicy, zapory łukowe zajmują trzecie miejsce pod względem liczby wybudowanych obiektów, a zatem znajdują się w wyraźnej czołówce wraz z zaporami ciężkimi i ziemnymi (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Główną zaletą zapór łukowych jest mniejsze zużycie materiału do ich budowy w porównaniu z ciężkimi i oszczędnościowymi. Efekt ten, który w zależności od typu zapory łukowej wyraża się w 50-65’3% oszczędności na betonie (w porównaniu do zapór ciężkich), osiąga się właśnie dzięki wykorzystaniu naprężeń dopuszczalnych betonu. W zaporach lukowych budowanych 25-30 lat temu dopuszczano ściskanie rzędu 25-1-30 kG/cm2 (zapory Pacoima, Diablo, Ariel, Mareges); w ostatnich czasach naprężenia dopuszczalne zwiększono do 50-70 (80) kG/cm- (zapory Rossens, Val Gallina, Tignes, Salamonde, La Palisse, Mal- passet), a nawet osiągnięto swego rodzaju rekord w zaporze Gage (Francja), w której występują efektywne naprężenia ściskające ok. 120 kG/cm2 [25, 99], Mówi się o projektowaniu zapór, w których dopuści się naprężenia w wysokości 120-130 kG/cm2 (uprawnienia budowlane).

Zdaniem szeregu badaczy, dopóki wiedza o samym betonie i jego technologii nie osiągnie wyższego poziomu, należy stosować bardzo ostrożny współczynnik pewności przy określaniu naprężeń dopuszczalnych dla zapór łukowych. Współczynnik ten powinien oscylować wokół liczby 4, a więc w zależności od marki betonu naprężenia dopuszczalne wahałyby się w granicach od 40 do 70 kG cm (program egzamin ustny).
Istnieje wielka różnorodność typów zapór lukowych. Tłumaczy się to koniec nością dostosowania ich kształtu do konkretnych warunków, jakie przedstawiają profil doliny i jakość podłoża. Te warunki, bardzo nierównomierne, komplikują model obliczeniowy, powiększając stopień statycznej niewyznaczalnośc: układu. Problem ten wyraźnie wpływa na dobór kształtu czy typu zapory. Szuka się po prostu nieraz takiego schematu konstrukcji, który by jaśniej określał jego schemat statyczny (opinie o programie).

Zapory łukowe

Zapory łukowe można klasyfikować według ich kształtu. A więc można mówić o zaporach o stałej lub zmiennej grubości, o stałym promieniu lub o stałym kącie środkowym. Spotyka się też podział zapór na zapory o pojedynczej lub podwójnej krzywiźnie. Zapory łukowe c pojedynczej krzywiźnie mają kształt łukowy tylko w rzucie poziomym, w przekroju pionowym ściana odwodna jest pionowa lub prawie pionowa. Zapory o podwójnej krzywiźnie, zwane też często łupinowymi, tworzą łuk zarówno w przekroju poziomym, jak i pionowym.

Stosuje się też klasyfikację zapór opartą na ich własnościach konstrukcyjnych. G. S. Sarkaria podaje następującą klasyfikację uwzględniającą te własności (segregator aktów prawnych).
Zapory monolityczne. Zapora wraz ze skałą, na której się opiera tworzy monolit. Wszystkie szwy robocze są zacementowane na stałe.
Zapory lukowe proste. Projektuje się w postaci poziomych łuków umocowanych w przyczółkach. Przy samej podstawie wykonuje się specjalny szew „ślizgowy”, dzięki czemu obciążenia od sił poziomych nie są przenoszone na podstawę.
Zapory łukowe oparte przegubowo. Do nich między innymi należą zapory z tzw. szwem peryferyjnym lub obwodowym.

Polega to na wykonaniu - na całym obrzeżu zamykanej doliny - fundamentu lub swego rodzaju siodła, na którym przegubowo opiera się właściwą konstrukcję zapory. Otrzymuje się w tym przypadku niższe naprężenia oraz korzystniejszy ich rozkład.
Zapory lukowe wspornikowe. Mają one pionowe szwy niezacementowane (promocja 3 w 1). Przy pustym zbiorniku stanowią oddzielne wsporniki zamocowane w podłożu. Po napełnieniu wsporniki pod wpływem parcia zaczynają przylegać do siebie, pracując jak luki.