Przygotowanie masy

Aby otrzymać wyroby w dobrym gatunku, konieczne jest odpowiednie przygotowanie masy, tak aby stała się ona jednolita i tworzyła z wodą plastyczne ciasto jeśli glina jest zbyt plastyczna, konieczne jest dodanie materiałów schudzających, jak piasek, żużel, miał węglowy, trociny (uprawnienia budowlane).

Przygotowanie masy może odbywać się przy użyciu prymitywnych, naturalnych sposobów przeróbki gliny i najprostszych mieszadeł oraz w sposób zmechanizowany oparty na pracy maszyn.
Istnieją między innymi następujące metody przygotowania masy w sposób prymitywny (program na telefon).

Metody przygotowania masy

1) Przemrażanie. Glinę wydobytą latem lub jesienią układa się w podłużne pryzmy o wysokości do 1 m i szerokości do 6 m i pozostawia się w takim stanie na zimę (program na komputer). Jeżeli jesień jest sucha, to pryzmy powinny być zlewane wodą, aby glina dobrze się nią nasyciła. Pod działaniem mrozu, wiatru i deszczów glina ulega rozdrobnieniu i równomiernemu nawilżeniu, a ponadto zostają wymywane niektóre szkodliwe rozpuszczalne sole. Po przezimowaniu glina ulega spulchnieniu i staje się podatniejsza na dalszy przerób mechaniczny. Ujemną stroną tego sposobu jest konieczność dysponowania dużymi placami i znaczny koszt robocizny przy układaniu gliny w pryzmy (program egzamin ustny).

2) Wietrzenie. Glinę układa się w sposób poprzednio podany wiosną lub latem z przeznaczeniem na zużycie w późniejszej porze roku, lecz bez zimowania. Pod działaniem wiatrów i deszczów plastyczność gliny się poprawia, lecz nie w takim stopniu jak po przemrożeniu (opinie o programie).

3) Dołowanie. Glinę zwozi się do otwartych kanałów, dołów, omurowa- nych zbiorników itp., które bywają obudowane i przykryte dachem, jeżeli dołowanie ma się odbywać zimą. Glina podlega tam skrapianiu i ubijaniu, po czym pozostawiona jest w spokoju zazwyczaj przez kilka dni. Dołowanie powoduje rozluźnienie gliny i równomierniejsze nasycenie wodą. Procesy te wspomagane są działalnością grzybków i bakterii. Dołowanie stosowane bywa nawet w cegielniach dobrze wyposażonych w maszyny, przeważnie w przypadkach gdy glina ma być użyta do delikatniejszych wyrobów, jak dachówka, pustaki itp (segregator aktów prawnych).

4) Mieszanie. Do mieszania gliny i domieszek służy przeważnie tzw. wyrabiacz; jest to stojący walec stalowy lub drewniany, zwykle u dołu zwężony, w którym znajduje się wał pionowy zaopatrzony w poprzeczne łopatki (noże); przy obracaniu się wału narzuconą z góry glinę łopatki kroją i tłoczą w dół, skąd glina wydostaje się na zewnątrz. Wokół wyra- biacza znajduje się kilka zwykle omurowanych lub odeskowanych dołów, które służą do moczenia gliny.
5) Usuwanie z gliny kamienia, korzeni itp. oraz dodawanie materiałów schudzających wykonywa się najprostszymi sposobami przy użyciu siły ludzkiej (promocja 3 w 1).