Rafy koralowe

Portoryko to wyspiarski kraj obejmujący najbardziej na wsch. wysuniętą część Wielkich Antyli. Sąsiaduje od zach. poprzez cieśninę Mona (szer. 120 km) z Haiti, natomiast od wsch. z Wyspami Dziewiczymi Stanów Zjednoczonych (poprzez Cieśninę Dziewiczą) należącymi do archipelagu Małych Antyli. Poza gł. wyspą Puerto Rico w jego składzie znajdują się większe wyspy: Vieques (Krabia - 134 km²), Mona (50,5 km²) i Culebra (28,5 km²). Linia brzegowa wysp, licząca 500 km clł., jest bardzo słabo rozwinięta; w części zach. otaczają je rafy koralowe (program uprawnienia budowlane na komputer).

Wyspę Puerto Rico budują gł. utwory kredowe i trzeciorzędowe sfałdowane w orogenezie alpejskiej. Fałdowe struktury o przebiegu równoleżnikowym tworzą w centralnej części pasmo o dł. 70 km - Kordylierę Centralną, czerwca do grudnia wyspę nawiedzają niszczące cyklony tropikalne (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W Portoryko przeważają żyzne, czerwone gleby feralitowe, zajęte głównie pod użytki zielone oraz grunty orne i trwałe plantacje. Tereny leśne, obejmujące 20% pow. Wilgotny, równikowy klimat znajduje się pod silnym wpływem pn.-wsch. pasatu. Średnia temp. stycznia wynosi 23″C, natomiast lipca 27”C (uprawnienia budowlane). Średnie roczne sumy opadów wahają się od 940 mm na pd. wybrzeżu do 1800 mm na pn. (w paśmie Sierra de Luquillo osiągają wielkości 4300 mm), z maksimum opadowym pomiędzy majem a grudniem. W okresie od kraju, to w większości lasy tropikalne, porastające obszary górskie. Bardziej suchą, pd.- -zach. część wyspy znamionuje obecność roślinności typu pustynnego, natomiast strefę wybrzeży - lasy namorzynowe. Świat zwierzęcy reprezentowany jest przede wszystkim przez liczne gatunki ptaków i jaszczurek: występują nieliczne też niejadowite węże (program egzamin ustny).

Stopa urbanizacji

Społeczność kraju w 80% tworzą biali potomkowie hiszpańskich konkwistadorów przy względnie wysokim udziale ludności murzyńskiej (19%) - potomków afrykańskich niewolników. Gęsto zaludniony kraj (426 osób/km²) charakteryzuje silne zróżnicowanie przestrzennego rozmieszczenia mieszkańców (opinie o programie).

Większa ich część zamieszkuje pn. i zach. pas nizin, gdzie na terenach użytkowanych rolniczo wskaźniki gęstości zaludnienia osiągają wielkość ok. 1300 osób/km². Kolonialna przeszłość znajduje wyraz w dominacji katolików (85%). Charakterystyczna jest także obecność hiszpańskiej i angloamerykańskiej kultury, przejawiającej się m.in. w przyjęciu hiszpańskiego i angielskiego jako języków urzędowych. Znajomością tego drugiego języka legitymuje się jednak jedynie ok. 20% mieszkańców. Stopa urbanizacji osiąga wartość 75% (1996), przy czym spośród ok. 3 min mieszkańców miast ponad 35% koncentruje się w zespole obejmującym stolicę kraju San Juan (444 tys.) oraz sąsiadujące z nim Bayamón (225 tys.), Carolinę 186 tys.), Toa Baja (95 tys.) i pomniejsze (segregator aktów prawnych).

Od natomiast zasadniczo przeciętna długość życia (z 46 lat - 1940 do 74 lat - 1996), osiągając wielkości charakterystyczne dla krajów o wysokim poziomie rozwoju społeczno-ekonomicznego. Towarzyszy jej względnie wysoki odsetek mieszkańców w wieku 65 i więcej lat (10% ogółu ludności). Pomimo iż ok. I9% dorosłej populacji legitymuje się wyższym wykształceniem, aż 11% mieszkańców kraju stanowią analfabeci. System edukacji oparty jest na wzorcu amerykańskim i obejmuje obowiązkową naukę osób w wieku 6-1.5 lat.

Ponad 80% młodzieży uczęszcza do szkół publicznych, pozostałych 20% stanowią uczniowie placówek prywatnych. Naukę na poziomie wyższym w 1995 pobierało I 32 tys. osób, z których 65% stanowili studenci uniwersytetu w San Juan. Inne instytucje  poł. XX w. Portoryko weszło w fazę silnego wzrostu demograficznego (promocja 3 w 1). Zachwianie równowagi pomiędzy gwałtownym wzrostem ludności a względnie niskim tempem rozwoju gospodarczego zrodziło wielką falę emigracji na tle ekonomicznym, skierowanej gł. do Stanów Zjednoczonych. Żyje tam obecnie 2,73 min osób pochodzenia portorykańskiego, co odpowiada 75,6% ogólnej liczby ludności Portoryko (1996).