Rejonizacja użytkowania materiałów lokalnych

Prace w zakresie racjonalizacji gospodarki surowcem kamiennym do celów drogowych i jego użytkowania powinny uwzględnić jak najszerszy zakres zastosowania i użytkowania materiałów lokalnych, wydobywanych ze złóż skał zwartych lub ze złóż kruszyw naturalnych. W związku z tym wynika potrzeba „rejonizacji" użytkowania surowca kamiennego lokalnego na podstawie dokładnych danych, dotyczących możliwości eksploatacyjnych, własności mechanicznych i fizycznych oraz przydatności do poszczególnych celów drogowych (program uprawnienia budowlane na komputer).

Na podstawie zebranych wyników badań powinny być ułożone katalogi złóż i surowców kamiennych o przydatności drogowej na terenach poszczególnych Wojewódzkich Zarządów Dróg Publicznych do wyzyskania przy budowie i utrzymaniu dróg i zakładaniu kamieniołomów lub kopalni (żwirów i piasków) „przydrożnych" (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Rejonizacja użytkowania materiałów lokalnych umożliwi osiągnięcie poważnych oszczędności materiałów oraz przewozów kolejowych i rozszerzy dotychczasowe bazy surowcowe. Prace do wykonania z tego zakresu przedstawiają poważną i obszerną tematykę dla Centralnego Zarządu Dróg Publicznych, Ministerstwa Transportu przy współpracy i pod kierunkiem Centralnego Urzędu Geologii w stosunku do prac geologiczno-poszukiwawczych (uprawnienia budowlane).

Dalsze prace geologiczno-poszukiwawcze i typowanie złóż materiałów kamiennych wyborowej jakości i o dużych zapasach, jako złóż o znaczeniu przemysłowym, ze szczególnym uwzględnieniem ich rozlokowania w województwach centralnych (kieleckie, krakowskie) i wysokiej produkcji materiałowej, a zwłaszcza w stosunku do kruszyw zwykłych i granulowanych. Prace z tego zakresu prowadzi Centralny Zarząd Kamieniołomów i Klinkierni Drogowych Ministerstwa Transportu przy współudziale CUG i placówek naukowo-badawczych (program egzamin ustny).

Nowe bazy surowcowe

Przechodząc z kolei do omówienia istniejących podstaw klasyfikacyjnych dla materiałów kamiennych do celów drogowych, należy przede wszystkim wymienić normy radzieckie. Normy radzieckie dzielą materiały kamienne na grupy i klasy materiałowe do odpowiednich robót drogowych. W praktyce stosowana jest zazwyczaj klasyfikacja skrócona.

Zdaniem autora, poważnym osiągnięciem dla racjonalizacji i normalizacji gospodarki surowcem kamiennym drogowym w Polsce będzie ustalenie podobnej klasyfikacji materiałów kamiennych o znaczeniu drogowym na podstawie obowiązujących norm badań (opinie o programie).

Według tego rodzaju tablicy należałoby zakwalifikować znane i stosowane do celów drogowych materiały kamienne w Polsce oraz nowe bazy surowcowe. W ten sposób każdy z materiałów kamiennych znaczeniu drogowym byłby zaliczony do właściwej grupy i klasy, zależnie od swych cech i własności mechanicznych i fizycznych.

Dalszą pracą z tego zakresu powinno być w nawiązaniu do norm radzieckich zestawienie tablicy, zawierającej wyszczególnienie robót przy budowie i utrzymaniu nawierzchni drogowych, z wyznaczeniem grupy klasy kamienia potrzebnego do wykonania danej roboty drogowej w zależności od przewidywanego obciążenia ruchem (kategorie drogi) (segregator aktów prawnych).

Całość opracowania powinna zatem zawierać:

• tablicę podziału materiałów kamiennych drogowych na grupy i klasy z podaniem własności dla każdej klasy materiału w każdej grupie;
• tablicę złóż materiałów kamiennych drogowych pochodzenia krajowego, stosowanych do celów drogowych lub nadających się do zastosowania z zaliczeniejn każdego złoża do właściwej grupy i klasy na podstawie wykazanych własności wytrzymałościowych i fizycznych;
• mapę rozmieszczenia złóż materiałów kamiennych drogowych na terenie Polski;
• tablicę z zestawieniem robót przy budowie i utrzymaniu nawierzchni drogowych z podaniem grupy i klasy materiału kamiennego potrzebnego do ich wykonania w zależności od obciążenia ruchem (kategoria drogi).

Tak opracowany materiał umożliwi właściwą gospodarkę materiałami kamiennymi drogowymi i stanie się podstawą do wyboru i zastosowania właściwego materiału przy projektowaniu i wykonaniu robót drogowych (promocja 3 w 1).