Siarczan sodu

Siarczan sodu krystalizuje w temperaturze niższej od 32,5°C z 10 cząsteczkami wody — Na2S04 10H2O, a w temperaturze powyżej 32,5°C przechodzi w siarczan bezwodny NaS04; przy małej wilgotności powietrza zaczyna tracić wodę nawet poniżej tej temperatury (uprawnienia budowlane). W zależności więc od warunków atmosferycznych kryształy siarczanu sodu będą się znajdowały raz w postaci uwodnionej, innym razem bezwodnej lub częściowo uwodnionej (program na telefon).

Istota zagadnienia polega na tym, że siarczan z 10 cząsteczkami wody zajmuje 4-krotnie większą objętość od siarczanów bezwodnych. W wyniku więc zmian temperatury i wilgotności powietrza mogą następować nie tylko naloty i wykwity, lecz również i pękania, łuszczenia się materiału, a nawet całkowite rozkruszenie i zniszczenie (program na komputer). Siarczan magnezu działa podobnie jak siarczan sodu, lecz jeszcze szkodliwiej.

Jeśli ściana jest pokryta tynkiem, siarczan magnezu tworzy z wapnem tynku galaretowaty osad wodorotlenku magnezu (program egzamin ustny).

Glina do wyrobów ceglarskich

Glina do wyrobów ceglarskich nie powinna zawierać rozpuszczalnych siarczanów w takich ilościach, aby mogły powodować wymienione wyżej zjawiska. Można przyjąć, że gotowa dobra cegła nie powinna zawierać pod postacią soli rozpuszczalnych jonów sodu więcej niż 0,03%, a magnezu — nie więcej niż 0,02% (opinie o programie).

Glina dająca wyroby z większą ilością soli rozpuszczalnych jest nieodpowiednia do produkcji. Siarczan wapnia w glinie jest mniej szkodliwy, gdyż jest trudno rozpuszczalny i krystalizując się tylko z dużymi cząsteczkami wody, nie powoduje niszczenia cegły.

Markazyty — piryty (FeS2) są szkodliwe, gdyż po wypaleniu przekształcają się czasem w siarczan żelaza, który powoduje powstawanie rdzawych wykwitów pod wpływem wilgoci (segregator aktów prawnych).

Bryłki kamienne (większe ziarna żwiru) są szkodliwe, gdyż przy wypalaniu w wyrobach powstają włoskowate pęknięcia. Domieszki węgla i próchnicy przy wypalaniu spalają się, nie są więc na ogół szkodliwe, zaś same wyroby stają się wtedy bardziej porowate (promocja 3 w 1).