Struktura przekształceń integracyjnych

Tempo i struktura przekształceń integracyjnych zależeć jednak będą od powiązań gospodarczych z Unią Europejską. Istnienie dwóch systemów w obszarze ekonomicznym Bałtyku doprowadziło do głębokiego zróżnicowania standardów międzynarodowej sieci połączeń transportu lądowego oraz połączeń promowych.

Z jednej strony istnieje i intensywnie rozwija się nowoczesny system transportowy Skandynawii, zintegrowany przestrzennie z Europą Zachodnią (np. ogromne inwestycje komunikacyjnego spięcia Sundu), z drugiej zaś - przestarzały, nieefektywny i wyizolowany system Europy Wschodniej. Węzłami konfrontacji techniczno-technologicznej tej dezintegracji są przejścia graniczne, gdzie przewoźnicy najdotkliwiej odczuwają zapaść techniczną, technologiczną i organizacyjną. Jest to istotny próg integracyjny (program uprawnienia budowlane na komputer).

Wybrzeże południowego Bałtyku nie posiada układów ani drogowego, ani kolejowego o standardzie porównywalnym z zachodnioeuropejskim, umożliwiającym spięcie komunikacyjne ośrodków osadniczych, równoważne północnej części wielkiej obwodnicy Bałtyku. Jest to pierwszy problem o znaczeniu podstawowym, jednak o zróżnicowanych konsekwencjach dla Polski i różnych ośrodkach zainteresowań skupionych jedynie w miastach nadmorskich (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Drugim problemem mającym charakter europejskiej integracji przestrzennej jest Via Baltica (rys. 2.6) jako spięcie autostradowe Helsinek (Tallin-Ryga - - Wilno-Kowno-Warszawa) z europejskim systemem autostrad (poprzez Al z Europą Południową i poprzez A2 z Europą Zachodnią). Koncepcja ta jest postrzegana jako bałtycka z perspektywy Finlandii, Estonii, Łotwy, a nawet Litwy (spięcie Wilna z Rygą jako otwarcie na północ kontaktuje ze Szwecją i Finlandią) (uprawnienia budowlane). Natomiast w opozycji do tej koncepcji stają władze regionu elbląskiego, upatrując w niej deprecjonowanie trasy Elbląg-Kaliningrad jako fragmentu trasy Via Hanseatica (Hamburg-Szczecin-Gdańsk-Kaliningrad-Ryga). Aktywną postawą inwestycyjną Polski wobec tej inicjatywy przestrzennej powinna być modernizacja połączenia Kaliningrad-Elbląg-Gdańsk-Szczecin na istniejącej trasie do poziomu technicznego drogi szybkiego ruchu (uprawnienia budowlane).

Międzynarodowy układ integracyjny

Trzecim problemem integracyjnym jest jak najszybsze doprowadzenie do realizacji dwóch głównych osi południkowych:

1. Al: Gdańsk-Katowice jako fragmentu transeuropejskiej autostrady Północ-Południe TEM (rys. 2.7);
2. A3: Szczecin-Zielona Góra-Legnica (opinie o programie).

Osie te będą uzyskiwały standard autostradowy sukcesywnie w ciągu 10-20 lat. Ważne jest to, że nastąpiło przełamanie impasu polegającego na wie- lodziesięcioletnim kreowaniu planistycznym tych tras jako inwestycji budżetu państwa. Aktualna opcja finansowania budowy autostrady poprzez konsorcja kapitałowe, następnie przekształcane w spółki eksploatacyjne pobierające opłaty i prowadzące bieżące utrzymanie, wydaje się skuteczna o tyle, o ile uzyska realne wsparcie kredytowe międzynarodowych banków.

Wydaje się oczywiste, że powyższe osie komunikacyjne muszą współdziałać z bazami promowymi Gdańska, Gdyni, Świnoujścia, co nie deprecjonuje potrzeby lokalnych połączeń promowych Kołobrzegu i Ustki, mogących wiązać małe i średnie przystanie promowe miast szwedzkich, duńskich i niemieckich (segregator aktów prawnych).

Międzynarodowy układ integracyjny PRB z Europą Bałtycką ma także aspekt technologiczny. Wynika on szczególnie z rozwoju transportu multimodalnego kierunku Północ-Południe. Szczególne szanse Polski wynikają z powodu:

• rozwiniętego i w miarę nowoczesnego układu kolejowego, łączącego porty polskie z Południem;
• nadmiaru zdolności przewozowych PKP;
• presji czynnika ochrony środowiska, dając pierwszeństwo kolei przed transportem samochodowym;
• przeciążenia systemu autostrad niemieckich wydłużającego czas przejazdu skandynawskich zestawów drogowych (promocja 3 w 1).

W konsekwencji tworzy to przesłanki przestrzennych działań integracyjnych:

• połączenia multimodalnego: Szwecja-Polska-Austria-Włochy w relacji Ystad - Świnoujście - południowa granica;
• połączenia multimodalnego: Helsinki-Gdynia-Wiedeń, z możliwością odgałęzienia do Włoch i Szwajcarii.