Świat współczesny

Wściekle psy przy licznych komediowych momentach komedią z pewnością nie były. Pulp fiction to komedia odsłaniająca groteskowość świata we wszystkich jego wymiarach. „Pulp" to nie tylko brukowa fabuła, którą posługuje się Tarantino, to także papka rzeczywistości, bełkot słów i obrazów, które zatraciły znaczenie. To świat kiczu, którym jest przecież brukowa literatura (program uprawnienia budowlane na komputer).

Centralna dla filmu jest scena w restauracji, gdzie przy stoliku, umieszczony we wnętrzu starego, luksusowego samochodu, bohaterowie: zawodowy morderca i żona jego pryncypała, której ma on obowiązek towarzyszyć, wybierają między różnego typu hamburgerami. Wszystko jest grą odbić powtarzających się w coraz bardziej tandetnych wydaniach (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Bohaterowie przyjeżdżają samochodem, aby przesiąść się do samochodu, który jest stolikiem. Wyłączają radio, aby przenieść się do pomieszczenia z tą samą muzyką, gdzie atrakcją główną są kelnerzy w sposób tandetny imitujący gwiazdy showbusinessu, a wybór istnieje tylko między hamburgerami itd.

Świat współczesny, tak jak pokazuje go Tarantino, to świat wszechogarniającej zunifikowanej papki kultury masowej. Tarantino wyciąga z tego najdalej idące konsekwencje. Tworzywem współczesnej sztuki może być tylko masowa kultura. Stąd stereotypowe postacie: zawodowi mordercy, bokser, który wbrew umowie wygrywa „ustawioną" walkę, pyszny król gangsterskiego półświatka i jego nudząca się żona, sentymentalna para wybierająca karierę Bonnie i Clyde’a (uprawnienia budowlane).

Rygorystyczne konwencje

Stereotypowe są również sytuacje i zespół najbardziej nieprawdopodobnych zbiegów okoliczności, który światem tym rządzi. Bokser uchodząc z Los Angeles musi na pasach dla przechodniów trafić właśnie na szefa, z którym umowę złamał poprzedniego dnia: uciekając przed nim schroni się do sklepu muzycznego, który stanowi przykrywkę ich niecnego procederu uprawianego przez prowadzących go psychopatów itd., itp. A wszystko dzieje się w rytm rockowych przebojów, które są jednym z podstawowych elementów kształtujących rzeczywistość przedstawioną (program egzamin ustny).

W tym wszystkim jest Tarantino wręcz wzorcowym post- modernistą. Jego kino odsłania zresztą strukturalne podobieństwo między sztuką masową a sztuką dekadencką, manierystyczną - to znaczy taką, która zakłada wyczerpanie możliwości kreacyjnych i pozostawia sobie wyłącznie możliwość żerowania na dziełach już istniejących, stając się sztuką cytatu, pastiszu i parodii. W historii kultury przeszliśmy już ileś takich okresów od hellenistycznego aleksandrynizmu począwszy (opinie o programie). Sztuka taka, operując gotowymi formułami, swoją kreacyjną potencję realizuje głównie w poszukiwaniu zaskakującego konceptu, niezwykłej figury (segregator aktów prawnych). Typowy dla manierystycznych formacji jest kunsztownie zaskakujący pomysł realizujący się na przykład w barokowej poezji, tragedii czy plastyce. (Nie chcę przez to powiedzieć, że barok był manieryzmem. acz pojawiały się w nim tego typu tendencje.) Również sztuka masowa, która musi stosować dość rygorystyczne konwencje, usiłuje w ich ramach zaskoczyć niespodziewanym rozwiązaniem.

 W klasycznym kryminale autor, stosując wszystkie reguły gatunku, usiłuje wywieść w pole czytelnika, czyniąc mordercą najmniej podejrzaną postać. Postmodernizm polega na zakwestionowaniu wszelkich hierarchii. Wszystko jest jednakowo ważne, a więc nic nie jest ważne naprawdę. Wszystko jest niepoważne, a więc wszystko jest śmieszne i staje się obiektem kpiny (promocja 3 w 1). Tarantino zużywa schematy masowej kultury, ale jednocześnie ośmiesza je. Sztuka masowa też posiada swoją hierarchię ważności, sprawy poważniejsze i mniej poważne. Te najpoważniejsze dla kina gangsterskiego, takie jak śmierć, godność, zdrada, lojalność, są tu ośmieszane w sposób krańcowy. Ośmieszone są ich konwencje i wcielający się w nie bohaterowie.