Szef zarządu

ABDALAH Abdereinane Ahmed, 1918- 89, polityk Komorów; od 1972 Rady Rządowej Fr. Terytorium Komorów, od 1975 szef niepodległej republiki; 1975-78 na emigracji we Francji, od 1978 prezydent; od 1984 ponownie szef rządu, zginął w wyniku zamachu stanu. ABDANK - Awdaniec. ABDANK-ABAKANOWICZ Bruno - Abakanowicz-Abdank Bruno (program uprawnienia budowlane na komputer).

ABDERHALDEN [ąp-] Emil, 1877-1950, szwajc. biochemik i fizjolog; prof, uniw. w Berlinie, dyr. Inst. Fizjol. w Halle; badania przemiany materii i biochemii białek; wydawca 13-tomowego Biochemisches Handlexikon. ABDRASZYTOW Wadim J„ ur. 1945, ros. reżyser film.; pełne polemicznej pasji dramaty spot. przedstawiające ważne, często przemilczane problemy obyczajowe i moralne społeczeństwa radź. lat 80-ych (Głos ma obrona, Obrót sprawy, Zatrzymany pociąg, Plumbum, czyli niebezpieczna gra) (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

ABDUH Muhammad, 1849-1905, arab. uczony, pisarz, reformator rei. i spoi. z Egiptu; prof, i reformator uczelni Al- -Azhar, mufti, przedstawiciel reformizmu muzulm. w Egipcie; prace i literackie. ABDULCHADER CHAN CHATTAK, 1648- 1747, poeta afgański; zbiory poezji lna język paszto (Gulistanu Sadiego oraz ind. Pańćatantry). ABDULHAM1D II, 1842-1918, sułtan tur. 1876-1909; 1876 ogłoszenie konstytucji, 1878 nawrót rządów despotycznych; prowadził politykę proniem.; prześladowania Ormian i Greków 1895- 96; 1909 zdetronizowany (uprawnienia budowlane).

ABDULLAH Sheikh Mohammad, 1905- 82, polityk kaszmirski; 1947-53 i 1975- 77 premier rządu stanowego Dżammu i Kaszmiru; więziony przez władze ind. (1953-58, 1958-64, 1965-68) za działalność na rzecz autonomii Kaszmiru. ABDULMECID I, 1823-61, sułtan tur. od 1839; zapoczątkował politykę reform; za jego panowania utrwaliła się zależność TUrcji od eur. mocarstw. Abdurrahman chan, 1844-1901, emir Afganistanu, z rodu Barakzajów; przedstawiciel idei nar., dążył do uniezależnienia kraju od wpływów W. Brytanii (program egzamin ustny).

Abdykacja

ABDYKACJA, dobrowolne lub przymusowe zrzeczenie się przez panującego władzy i przysługujących mu z tego tytułu praw. ABE Kóbó, 1924-93, pisarz jap.; przedstawiciel awangardy lit., w twórczości wpływy F. Kafki; powieści (Kobieta z wydm),dramaty (To ja jestem duchem), scenariusze filmowe (opinie o programie).

ABE Shintaró, 1924-91, polityk jap., politolog; od 1957 czl. parlamentu z ramienia Partii Liberalno-Demokr.; 1981- 82 min. handlu zagr. i przemysłu; 1982-86 min. spraw zagranicznych. ABECHŚ I-szęl, nr. we wsch. Czadzie; 54,0 tys. mieszk. (1979); ośr. handl., przemysł spożywczy. ABEL, wg Księgi Rodzaju syn pierwszej pary ludzkiej Adama i Ewy; zamordowany przez swego starszego brata, Kaina. ABEL Niels Henrik, 1802-29, matematyk norw.; współtwórca funkcji eliptycznych i hiperbolicznych; autor prac z zakresu równań algebraicznych i teorii szeregów (segregator aktów prawnych).

ABEL Othenio, 1875-1946, paleozoolog austr.; prof. uniw. w Wiedniu; współtwórca nauki o życiu zwierząt kopalnych; autor pierwszego podręcznika z tej dziedziny. ABELARD Pierre, ok. 1079- 1142, fr. filozof i teolog, przedstawiciel wczesnego nominalizmu i tendencji racjonalist. w scholastyce; znana historia miłości A. do jego uczennicy Heloizy; Historia moich niedoli. ABELL Kjeld, 1901-61, dramatopisarz duń.; symbolist, dramaty o humanist, wymowie spoi. (m.in. przeciw hitleryzmowi) (promocja 3 w 1).

ABENCERAGOWIE (Abencerrajes), potężny w XV w. mauretański ród grenadzki, którego rywalizacja z rodem Zegries przyczyniła się do upadku emiratu Grenady; temat wielu utworów hiszp. i fr. literatury. ABENDROTH Hermann, 1883-1956, dyrygent niem.; po 11 wojnie świat, w NRD, m.in. prowadził orkiestry Gewandhausu, rozgłośni w Lipsku; wybitny interpretator dzieł niem. klasyków. Abenra, m. i port w Danii, na Płw. Jutlandzkim, nad Małym Betem, ośr. adm. okręgu Jutlandia Pd.; 21,2 tys. mieszk. (1981); przemysł maszyn., spoż.; kąpielisko.