Tablice klas dokładności

Jeżeli nie ma zgodności, to na zasadzie tolerancji prawdopodobnej i przebiegu krzywej rozkładu określamy, jaki procent produkcji będzie wadliwy, gdyż nie spełnia wymagali tolerancji. Stosując tablicę rozkładu normalnego można dla otrzymanej krzywej rozkładu wymiaru elementu określić procent elementów nieodpowiednich. Jeśli zbyt duży procent produkcji odpada jako nie nadający się, należy zastosować obróbkę polepszającą nieodpowiednią produkcję (np. przez zeszlifowanie, rozwiercenie otworów itp.) lub wprowadzić zmianę technologii (program uprawnienia budowlane na komputer).

Do łatwiejszego korzystania z krzywych tolerancji wprowadza się krzywe schodkowe. Krzywe te określają tolerancję jako stalą wartość największą w przedziale odstopniowanych wymiarów teoretycznych. Na przykład dla krzywej tolerancji wymiaru rodzaju G w przedziale 100-M50 mm stała największa wartość tolerancji uzyskiwana w przeciętnych warunkach produkcji wynosi 10,6 mm (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Mając wyznaczone krzywe schodkowe, uzupełnione klasami dokładności wykonania można ułożyć tablice klas dokładności. Przedziałom określającym klasy dokładności odpowiadają odcinki krzywych tolerancji. Odcinki te wyznaczają przedziały wymiarów teoretycznych, np. 3 klasa dokładności wykonania zawiera odcinek krzywej G w przedziale wymiarów od 135 mm do 275 mm. Dokonując takiego podziału dla wszystkich klas dokładności wykonania i wykorzystując wszystkie krzywe tolerancji uzyskamy zależność pomiędzy klasami dokładności wykonania i zakresem wymiarów teoretycznych dla każdego rodzaju wymiaru i różnych sposobów formowania (uprawnienia budowlane).

Jakość wykonania prefabrykatów

Ponieważ dokładność tolerancji wykonania do 0,1 mm nie jest potrzebna w budownictwie, a przedziały wymiarów teoretycznych wygodniej jest ustalać w liczbach zaokrąglonych, przeto do budowy tablic klas dokładności wykonania przyjmujemy tolerancje zaokrąglone do całkowitych milimetrów, a przedziały wymiarów teoretycznych w liczbach zaokrąglonych w odstopniowaniu właściwym dla danego rodzaju krzywej (program egzamin ustny). W ten sposób np. prostokąt ABCD zastępujemy prostokątem zakreskowanym w zakresie wymiarów od 150 mm do 300 mm.

Jest to jednak zbyt duży zakres wymiarów i do korzystania bezpośredniego z tablic przeprowadzimy podział wymiarów na mniejsze zakresy. Poniżej podano tablice 8-r-ll dokładności produkcji zbudowane na przytoczonych zasadach. W tablicach tych każdemu przedziałowi wymiarów teoretycznych odpowiada przedział tolerancji, zawarty w określonej klasie dokładności (opinie o programie).

Sposób posługiwania się tablicą jest następujący. Na przykład wymiar teoretyczny grubości elementu przewidzianego do wykonania w formach drewnianych wynosi G = 180 mm, w odpowiedniej kolumnie (151-200) odnajdujemy tolerancję wykonania, zawartą w tym przypadku w granicach od 10,1 do 12 mm, co odpowiada 3 klasie dokładności wykonania (segregator aktów prawnych).

Zależnie od warunków konstrukcyjnych można uwzględniać cały zakres tolerancji (np. w 3 klasie dokładności 10,1 mm 15 mm) lub też postawić warunek określonej wartości tolerancji. Jeżeli zakres tolerancji (np. 10,1 -t-15 mm) jest do przyjęcia to tolerancję wystarczy określić tylko klasą (np. klasą trzecią), gdyby natomiast w klasie 3 należało zawęzić tolerancję, podajemy jej liczbową wartość (np. T = 12), a wymiar tolerujemy odchyłkami (np. G = 180 ± 6). W przypadku gdy tolerancja jest zbyt łagodna, zmieniamy klasę (np. na drugą) mając na uwadze, że zmiana ta podwyższa wymagania co do jakości wykonania prefabrykatów (promocja 3 w 1). Przy takich warunkach powstaje możliwość odrzucenia przez odbiorcę części produkcji wykonanej w przeciętnych warunkach. Jeżeli natomiast producent chce dotrzymać większych wymagań tolerancji (niż to wynika z odpowiedniej tablicy), powinien zmienić technologię produkcji (np. stosować inne formy).