Tarcie na bloczku

Obciążnik dostosowany do obowiązującej normy obciążeń ciężkim sprzętem samochodowym. Obciążenie pojazdami na gąsienicach może być zrealizowane za pomocą obciążnika ustawionego na miękkich sprężynkach (program uprawnienia budowlane na komputer).

Przy sporządzaniu powierzchni wpływowych wygodnie jest posługiwać się ruchomym obciążnikiem ramieniowym, którego główka może być zaopatrzona w kółeczko, ułatwiające przesuwanie obciążenia.
Należy dodać, że dla usprawnienia podnoszenia i opuszczania balastu stosowane są również zautomatyzowane urządzenia z regulatorem czasowym, który odmierza czas działania obciążenia (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Pewną trudność sprawia modelowanie obciążeń poziomych. Do tego celu mogą służyć małe urządzenia hydrauliczne instalowane pomiędzy modelem a oporą pionową lub też ciężarki pionowe przerzucone przez bloczki.

W tym ostatnim przypadku trzeba się liczyć z tarciem na bloczkach, które powoduje zmniejszenie sił obciążających.
W programach badań nowoczesnych ustrojów powierzchniowych uwzględnia się często określenie wpływu sił sprężających, wprowadzanych do konstrukcji w postaci sił skupionych. Zasadę działania najprostszego urządzenia do sprężania modelu (uprawnienia budowlane). Model dociskany jest do przypory siłą P wywieraną przez kabel naciągnięty siłą Pi przerzuconą przez bloczek.
Tarcie na bloczku powoduje, że Pi > P. Siłę P mierzy się za pomocą dynamometru tensometrycznego. Przy sprężaniu tym systemem należy zwrócić uwagę na odpowiednie ułożenie podpór modelu na przesuwnych łożyskach.

Tarcie na łożyskach powoduje bowiem zmniejszenie siły sprężającej. Z względu korzystniej jest instalować dynamometr do pomiaru siły P nacisku cięgna pomiędzy podporami, co nie zawsze jest możliwe (program egzamin ustny).
Bardziej dogodny sposób (stosowany przez Laboratorium Politechniki Wacławskiej) sprężania modeli polega na zastosowaniu naciągu śrubowe. Do pomiaru sił P używa się dynamometru np. pierścieniowego.

Trasy cięgien sprężających mogą być proste lub krzywoliniowe.
W celu zmniejszenia tarcia kabli o ścianki kanałów wyrobionych w modelach z tworzyw sztucznych, kable umieszcza się w osłonkach typu Bowdena.
Kable wykonuje się jako cienkie 1,0-2,0 mm stalowe linki zwijane. Linki mają dużą giętkość, umożliwiającą zaginanie na bloczkach o niedużych promieniach. Dla kabli prostych używa się również cienkich strun stalowych (opinie o programie).

Liniowe przemieszczenia punktów

Dokładne opisy metod pomiarowych znaleźć można w literaturze specjalistycznej. Specyfika pomiarów wykonywanych na małych obiektach, doprowadziła do rozwinięcia metod i aparatury specjalnie dostosowanej do badań modeli. Biorąc za podstawę rodzaj mierzonej wielkości statycznej można wprowadzić następujący podział metod pomiarowych, opartych na określeniu: przemieszczeń (ugięć), przyrostów pochylenia, zmian krzywizny, wydłużeń jednostkowych (segregator aktów prawnych).
Metody pomiaru przemieszczeń jak również wydłużeń i zmian krzywizny oparte są w swojej fizykalnej zasadzie na mierzeniu długości, natomiast określenie zmian pochylenia sprawdza się do pomiaru kątów.

Liniowe przemieszczenia punktów modelu mierzy się najprościej za pomocą czujników zegarowych o dokładności 10-3 mm i zakresie pomiarowym ±1,0 mm. Przy pomiarach tym czujnikiem trzeba pamiętać, że jego mechanizm trybowy ma sporą bezwładność, wskutek czego zbyt małe przemieszczenia modelu nie są przez przyrząd rejestrowane.
Sprężynka zainstalowana w czujniku wywiera pewien nacisk na model, który w punkcie pomiarowym jest w pewnym stopniu sprężyście podparty. Pomiary ugięć małych i słabo obciążonych modeli ulegają w ten sposób zniekształceniu (segregator aktów prawnych). Od czujnika zegarowego bardziej odpowiedni jest czujnik, w którym przełożenie uzyskane jest zmianą napięcia taśmy, tzw. mykator. Zakresy pomiarowe mykatorów są jednak mniejsze niż czujników zegarowych.

Przy badaniach modeli ustrojów płaskich metodą przemieszczeń wymuszonych przeprowadza się pomiary przemieszczeń sposobami optyczny za pomocą mikroskopów zaopatrzonych w podziałki. Dokładność pomiaru mikroskopem jest duża, lecz zakres pomiaru niewielki.
Do pomiarów przemieszczeń stosowane są ostatnio z dużym powodzeniem czujniki indukcyjne oparte na wykorzystaniu zmian prądów elektrycznych powstających w uzwojeniu cewki pod wpływem przesuwania się kotwiczki stalowej, umocowanej do odkształcającego się modelu (promocja 3 w 1).

Rzadziej spotykane są przyrządy mierzące przemieszczenia na drodze pomiaru przesuwania się śladu promienia świetlnego odbijanego od systemu lusterek. Pomiary przemieszczeń (ugięć) punktów modelu wykorzystywane są dla szacunkowego określenia przemieszczeń konstrukcji. Na podstawie wielkości tych przemieszczeń projektuje się np. tzw. strzałki montażowe.