Teoretyczne ujęcie

Najbardziej rozpowszechnione teoretyczne ujęcie zagadnienia rys w elementach żelbetowych podali Saliger oraz Muraszew (program uprawnienia budowlane na komputer).
Rysy, które powstają w elemencie żelbetowym z przyczyn wymienionych wyżej możemy następująco posegregować pod względem ich wpływu na konstrukcję:
1) rysy, które świadczą o przeciążeniu konstrukcji i o stanie zagrożenia ustroju,
2) rysy dopuszczalne albo niedopuszczalne ze względu na korozję stali lub szczelność betonu,
3) rysy, których powstanie wpływa na zmianę rozkładu sił wewnętrznych w ustrojach konstrukcyjnych (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Podział ten jest tylko formalny, bowiem pomiędzy wymienionymi kategoriami rys mogą istnieć pewne związki. Na przykład rysy, które świadczą przeciążeniu konstrukcji mogą rówirocześnie powodować zmianę rozkładu sił, nie mówiąc już o szczelności betonu. Podobne związki istnieją również między rysami decydującymi o szczelności betonu, a rysami wprowadzającymi zmiany w rozkładach sił wewnętrznych. Przy rozpatrywaniu rys z punktu widzenia niebezpieczeństwa agresji czynników zewnętrznych na wkładki stalowe, czy też z punktu widzenia szczelności betonu głównym i jedynym miernikiem jest, jak dotychczas, szerokość rys.

Różni autorzy przyjmują różną szerokość rys jako dopuszczalną, tj. nieszkodliwą jeżeli chodzi o korozję stali (uprawnienia budowlane). Saliger na podstawie doświadczeń uważa, że rysy o szerokości do 0,1 mm nie są szkodliwe, ponieważ przy takiej szerokości agresywne ciecze nie przenikają do uzbrojenia. Efsen i Kronchel podają jako górne dopuszczalne granice szerokości rys. Jeżeli chodzi o szczelność, to ogólnie przyjmuje się, że beton w którym rysy nie przekraczają szerokości 0,005 mm można uważać za szczelny. Rysy, których istnienie wpływa na rozkład sił wewnętrznych występują prawie z reguły w konstrukcjach żelbetowych (program egzamin ustny).

Powstania przegubów plastycznych

Rysy te zmieniają nie tylko rozkład sił wewnętrznych, ale również wprowadzają w ustrojach statycznie niewyznaczalnych zmiany w rozkładzie momentów, a nawet w przypadku powstania przegubów plastycznych mogą doprowadzić do zmiany schematów statycznych. Przy tym rodzaju rys, poza szerokością, odgrywa również znaczną rolę ich zlokalizowanie w konstrukcji (opinie o programie).

Rysy świadczące o przeciążeniu konstrukcji są już zjawiskiem szkodliwym wówczas konstrukcja wymaga wzmocnienia lub zmniejszenia obciążeń działających na daną konstrukcję. Przy zginaniu występują rysy przy przejściu z fazy pierwszej do fazy drugiej. Zarysowanie od momentu zginającego występuje z grubsza przy tej wielkości momentu Mf, który mógłby przyjąć homogeniczny przekrój betonowy bez zbrojenia (segregator aktów prawnych). Naprężenia, przy których występuje zarysowanie określamy jako naprężenia zarysowujące.

Badania nad wpływem jakości betonu na przebieg zarysowania wykazały, że odstęp rys jest niezależny od jakości betonu, natomiast szerokości rys są tym mniejsze, im beton posiada większą wytrzymałość. Procent zbrojenia wywiera stosunkowo niewielki wpływ na wielkość M(.. Wartość Mr zależy przede wszystkim od jakości betonu i rośnie z wytrzymałością betonu na rozciąganie przy zginaniu Rg.

Rysy od zginania występują w zasadzie kolejno jedna po drugiej w miarę wzrostu obciążenia, czyli w miarę jak w kolejnych przekrojach zostaje osiągnięta i przekroczona wartość Mf. Pierwsza rysa pojawia się w pobliżu miejsca maksymalnego momentu, dalsze rysy występują parami po jednej na prawo i lewo od rysy pierwszej w miarę wzrostu momentu zginającego. Jeżeli na pewnym odcinku belki panuje stały moment zginający, wówczas zarysowuje się ona w kilku miejscach po osiągnięciu wartości momentu Mf (promocja 3 w 1).

Ze wzrostem obciążenia wydłuża się szereg rys, ale nie zmienia się ich rozstaw, który w ogóle jest zasadniczo niezależny od sposobu i wielkości obciążenia. Wynika to stąd, że o szerokości rys decyduje między innymi przyczepność betonu wkładek, która wzrasta wraz ze wzrostem wytrzymałości betonu.