Tłuszcze i oleje

W środowisku wodnym korozję powodują jony wodorowe, powstające wskutek dysocjacji kwasów organicznych, natomiast w środowisku olejowym korozja jest zależna od ilości nadtlenków lub rozpuszczonego tlenu, których obecność umożliwia tworzenie się tlenków metali łatwiej reagujących z kwasami. Korozję powodują kwasy organiczne i nieorganiczne (szczególnie szkodliwe). Działanie korodujące zwiększa się miedzi); metodą Mc Couila (określa się ubytki korozyjne ciężaru łożyska z brązu ołowiowego pracującego w środowisku rozpylanego oleju); metodą JAZ (określany jest ubytek ciężaru panewki) i inne (program uprawnienia budowlane na komputer).

Tłuszcze i oleje występujące w organizmach roślinnych i zwierzęcych są pod względem chemicznym estrami alkoholu trójwodorotlenowego (gliceryny) i wyższych kwasów tłuszczowych. Kwasy tłuszczowe wchodzące w skład tych estrów są nasycone i nienasycone, konsystencji ciekłej i stałej, rozpuszczalne i nierozpuszczalne w wodzie (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Kwasy zawierające w łańcuchu ponad 10 atomów węgla są w wodzie nierozpuszczalne. Najczęściej w skład olejów i tłuszczów roślinnych i zwierzęcych wchodzą kwasy: palmitynowy i stearynowy oraz linolowy i olejowy. Dla przykładu: łój wołowy zawiera mieszaninę tłuszczów, w których ok. 50% stanowi ester kwasu olejowego, 15-20% ester kwasu stearynowego, 30-35% ester kwasu palmitynowego (uprawnienia budowlane).

Tłuszcze o dużej zawartości kwasów nienasyconych mają konsystencję ciekłą (mają temperaturę topnienia poniżej 20°C, tj. poniżej 293 K) i nazywane są olejami. Najczęściej spotykane oleje roślinne to: oliwa (o zawartości 80% kwasu oleinowego), olej rzepakowy, rycynowy, lniany i inne. Oleje te ze względu na dużą zawartość kwasów nienasyconych łatwo ulegają jełczeniu, czyli częściowemu utlenieniu i hydrolizie pod wpływem czynników atmosferycznych oraz drobnoustrojów. Skłonność do jełczenia zależy od stopnia nienasycenia, który określa liczba jodowa. Jest to ilość jodu (w gramach) przyłączana do 100 g badanego tłuszczu (liczba ta wynosi przykładowo: dla oleju lnianego 175A-200, dla łoju wołowego 35-40) (program egzamin ustny).

Oleje roślinne

Oleje roślinne otrzymywane są na drodze ekstrakcji lub przez wytłaczanie nasion w prasach hydraulicznych, natomiast tłuszcze zwierzęce wytapia się. W celu zwiększenia przydatności olejów i tłuszczów do celów technicznych przeprowadzane jest często utwardzanie, polegające na uwodornieniu wiązań nienasyconych w obecności związków niklu, co w przypadku olejów prowadzi do zmiany konsystencji na stałą. Metoda ta stosowana jest również w produkcji margaryny i utwardzaniu smalcu (opinie o programie).

Techniczne badanie olejów i tłuszczów polega na oznaczaniu, poza liczbą jodową, liczby kwasowej, liczby zmydlania, liczby Reichert a-Meissl a oraz temperatury zestalania. Liczba kwasowa jest to ilość (w mg) wodorotlenku potasowego potrzebna do zobojętnienia wolnych kwasów zawartych w 1 g tłuszczu. Jest ona miarą świeżości tłuszczu oraz świadczy stopniu jego hydrolizy. Liczba zmydlenia dotyczy neutralizacji, w podobnych warunkach, wszystkich kwasów i wolnych, i związanych estrowo. Liczba Reicherta-Meissla jest to ilość mililitrów 0,1 n wodorotlenku potasowego potrzebnych do zobojętnienia lotnych kwasów oddestylowanych z parą wodną z 5 g badanego tłuszczu (segregator aktów prawnych).

Oleje i tłuszcze pochodzenia roślinnego i zwierzęcego znalazły szerokie zastosowanie jako tłuszcze spożywcze, w produkcji smarów, farb i lakierów, mydła, w przemyśle chemicznym, skórzanym, farmaceutycznym innych. W produkcji smarów tłuszcze są stosowane jako dodatki w celu poprawienia smarności i przyczepności. W rezultacie otrzymuje się oleje natłuszczane (kompandowane) (promocja 3 w 1). Do tego celu używane są oleje: rycynowy, rzepakowy, bawełniany, kostny i inne. Oleje i tłuszcze służą też do otrzymywania olejów i smarów woltolizowanych. Do grupy materiałów pomocniczych zalicza się w materiałoznawstwie kleje, materiały uszczelniające i izolacyjne oraz różnego rodzaju materiały ścierne.