Uwagi końcowe

Przytoczone w niniejszym podrozdziale dane na temat wytrzymalościotwórczej roli wody zawartej w betonie, nie wyczerpując absolutnie zagadnienia, stanowią niezbędne kompendium wiedzy potrzebnej inżynierowi budowlanemu do prawidłowego sterowania procesem pielęgnowania betonu. Jak wykazano, proces ten stanowi ważne ogniwo na drodze do uzyskania właściwych i wymaganych cech technicznych i wytrzymałościowych tworzywa betonowego (program uprawnienia budowlane na komputer).

W rozważaniach starano się wyeksponować rolę wody zawartej w betonie i dostarczanej mu z zewnątrz w okresie tężenia. Nie od rzeczy będzie przytoczyć w tym miejscu cytat z pracy R. L’Hermite’a: „Można powiedzieć, że wiek i historia betonu określają jego ogólne właściwości, z których jedne są jakby wrodzonymi, inne - rozwijają w czasie. Nadaje to betonowi pewne podobieństwo z żywymi organizmami, gdyż i w nim także w zwykłych warunkach zachodzą nieodwracalne przeobrażenia struktury wiążącej materii, w których woda odgrywa równie ważną rolę" (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Podane tu wnioski praktyczne wyprowadzone były w zasadzie na podstawie obserwacji zmian wytrzymałości próbek o małych - w porównaniu z elementami konstrukcyjnymi - rozmiarach. W elementach występujących w praktyce budowlanej opisane zjawiska mają przebieg analogiczny, jakkolwiek zachodzą z mniejszą wyrazistością. Powodem tego jest większa bezwładność tych elementów na zmiany wilgotności wewnętrznej kamienia cementowego pod wpływem zmieniających się warunków zewnętrznych.
Wilgotność wewnętrzna kamienia cementowego zależy w dużym stopniu od wymiarów ciała, to też np. beton w rdzeniu dużego masywu jest praktycznie zawsze dostatecznie wilgotny i wytrzymałościowo niezależny od tego czy masyw tkwi w wodzie, czy też w powietrzu o wilgotności naturalnej (uprawnienia budowlane).

Ściany betonowe o grubości 2,5 m zachowują we wnętrzu do 50% swej pierwotnej wilgotności nawet po 30 i więcej latach. Na odwrót, nawierzchnie drogowe wysychają bardzo szybko i wymagają wobec tego długiego i starannego zraszania wodą.
W przypadku silnego nasłonecznienia lub silnych wiatrów straty wody przez parowanie są znacznie większe i zagadnienie właściwej pielęgnacji świeżego betonu nabiera szczególnego znaczenia. Duży wpływ mają wymiary zewnętrzne i kształt elementu betonowego czy żelbetowego; im większy jest moduł powierzchni odkrytej dla wysychania m = F/V, tym wytrzymałość betonu jest w większym stopniu uzależniona od warunków pielęgnacji.

Mikrorysy i rysy powierzchniowe

W większych elementach betonowych i żelbetowych zmiany wilgotności otoczenia powodują powstawanie niejednorodnych pól wilgotności. Szczególnie niekorzystne warunki powstają przy wysychaniu elementów, gdy przypowierzchniowe warstwy podlegają znacznie większemu skurczowi niż warstwy wewnętrzne. Wywołuje to duże naprężenia wymuszone typu skurczowego, które wywołują mikrorysy i rysy powierzchniowe, obniżające jakość i trwałość stwardniałego betonu.

Zjawisko to jest szczególnie niebezpieczne w elementach, od których wymagana jest wodoszczelność i mrozoodporność (program egzamin ustny).
Wykazano, że zmiany wilgotności otoczenia tężejącego betonu mają bardzo duży wpływ na uzyskaną po 28 dniach tężenia wytrzymałość miarodajną. Zmiany te, wywołane najczęściej przez czynniki atmosferyczne, należą do zjawisk normalnych, przy czym oddziałują one na wytrzymałość tężejącego betonu tak z dodatniego jak i ujemnego punktu widzenia (opinie o programie).

Deszcz padający na świeży beton jest na ogół zjawiskiem korzystnym o ile nie występuje on w pierwszych godzinach tężenia, ponieważ może wówczas spowodować wypłukanie cementu i rozluźnienie powierzchniowej warstwy betonu (segregator aktów prawnych).
Odwrotnie, susza i upalna pogoda powodują zbyt intensywne odparowanie wody z betonu i w rezultacie zahamowanie procesu hydratacji.

Jeżeli jednakże zabezpieczymy w tym okresie należytą wilgotność betonu, to w rezultacie - na skutek podwyższonej temperatury tężenia - uzyskamy przyspieszenie dojrzewania betonu i szybszy przyrost wytrzymałości (promocja 3 w 1).