Uwarunkowanie ekologiczne

Mimo diagnozy udokumentowanej bilansem zasobów i potrzeb, nie ma działań strategicznych mających na celu łagodzenie tego deficytu. Tymczasem oszczędność zasobów jest podstawowym działaniem mieszczącym się w filozofii i strategii ekorozwoju (program uprawnienia budowlane na komputer).

Już na wstępie można postawić pytanie: czy suma działań lokalnych może dawać efekt globalny? Jest to pozorny truizm. Jego operacjonalizacja napotyka bowiem na barierę świadomości lokalnej zjawisk globalnych (leżąc w pełnej wannie raczej nie myślimy o tym, że wyczerpujemy w ten sposób globalny i deficytowy zasób wody). Wynika z tego istotny wniosek metodologiczny, iż metody diagnozowania muszą być przyswajalne świadomościowo na wszystkich poziomach decyzyjnych, od globalnych do jednostkowych. Nie jest bowiem możliwe realizowanie ekorozwoju w formach nakazowych, zadekretowanych. Uwarunkowanie ekologiczne nosi w sobie antytotalitaryzm świadomości (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Drugi istotny wniosek metodologiczny wiąże diagnozowanie ze wszystkimi poziomami podejmowania decyzji, a więc ze wszystkimi poziomami generowania rozwoju: globalnym, europejskim, krajowym, regionalnym, miejscowym (lokalnym), jednostkowym. Jest to poważne utrudnienie, wymaga bowiem wielopoziomowej analizy diagnostycznej (uprawnienia budowlane).

Nowa ekonomia postuluje także podjęcie charakterystyki ekonomicznej stanu środowiska przyrodniczego, która powinna objąć:

1. „określenie przyrodniczej zasobochłonności poszczególnych funkcji, jakie pełnią komponenty środowiska przyrodniczego w analizowanym przedziale czasu. Jest to zużycie zasobów przyrody przez same zasoby przyrody odpowiednio do pełnionych przez nie funkcji. Problem ten jest zbyt mało dostrzegany w polskiej gospodarce środowiskiem przyrodniczym przy ustalaniu kierunków jego wykorzystania (program egzamin ustny);
2. ustalenie, jak wielką ilość kapitału wiąże ze sobą istniejąca struktura środowiska przyrodniczego, biorąc pod uwagę ilość komponentów tworzących tę strukturę i pełnione przez nie funkcje;
3. społeczny koszt gospodarki środowiskiem przyrodniczym, jaki byłby niezbędny dla ochrony zasobów przyrody;
4. elastyczność zmian jakości środowiska przyrodniczego w stosunku do zmian poziomu kosztów i zmian kapitałochłonności konserwacji zasobów przyrody".

Postępowanie scenariuszowe

Powyższe ujęcia tworzą pole diagnozowania rozwoju ekologicznie uwarunkowanego. Oczywiście uzyskanie diagnozy napotyka na poważne trudności nie tylko ze względu na brak pełnej i permanentnej inwentaryzacji stanu poszczególnych komponentów środowiska (nie istnieje w Polsce kompleksowy monitoring środowiska). Równie istotnym jest brak rozeznania skutków tego stanu dla różnych dziedzin działalności (opinie o programie).

Tak więc mówiąc o diagnozowaniu rozwoju ekologicznie uwarunkowanego, musimy mieć na uwadze co najmniej dwie jego fazy:

• Faza I: Diagnoza stanu wynikająca z dotychczasowego rozwoju, opierająca się na kompleksowym monitoringu.
• Faza II: Diagnoza procesów, które rozpoczęły swoją ewolucję, a rzutują na przyszłość, opierająca się na scenariuszach rozwoju.

Dopiero jedność i korelacja tych dwóch diagnoz: stanów i procesów, daje możliwość postulowania i kreowania polityki ekologicznie uwarunkowanej. Powstaje w ten sposób następna generacja faz:

• Faza III: Generowanie stanów pożądanych, korygujących rozwój w jego wątkach niewłaściwych (segregator aktów prawnych).
• Faza IV: generowanie i realizowanie procesów pozwalających na osiągnięcie stanów pożądanych.

Monitoring zmian w przestrzeni pozwala na iteracyjne powielanie tego schematu z jednoczesną możliwością korygowania scenariuszy w przypadku, gdy diagnoza stanów wykazuje, iż scenariusze ulegają załamaniu.

Powszechność stosowania metody scenariuszowej do skomplikowanych procesów rozwojowych wynika z opozycji wobec niskiej trafności prognoz, szczególnie ekstrapolacyjnych. Scenariusz jako forma zapisu przyszłych zdarzeń jest sposobem bardzo starym, jednak jego naukowa i prognostyczna legitymizacja nastąpiła dzięki rozwinięciu metod systemowych, które naukowo uzasadniły postępowanie scenariuszowe, nobilitując je do uznanej analizy scenariuszowej jako praktycznej metody prognozowania (promocja 3 w 1).