Uziarnienie nieciągłe

Na krzywej uziarnienia uziarnienie nieciągłe przedstawia linia pozioma nad pominiętym zakresem wymiarów ziaren, np. górna krzywa uziarnienia, że nie ma żadnych ziaren frakcji między sitami o otworach 9,52 i 2,40 mm wg norm BS. W pewnych przypadkach pominięcie frakcji między sitami o otworach 9,52 i 1,20 mm uważane jest za odpowiednie. Dzięki temu zmniejsza się liczba potrzebnych składowisk kruszywa i uzyskuje się efekty ekonomiczne (program uprawnienia budowlane na komputer). W przypadku kruszywa o maksymalnym wymiarze 19,0 mm będą stosowane tylko dwa składowiska: dla wymiarów 19,0-7-9,52 mm i piasek przesiany przez przesiewnik o otworach 1,20 mm (nr 14). Cząstki mniejsze niż otwór sita 1,20 mm (nr 14) mogą łatwo wypełnić pustki kruszywa grubego, dzięki czemu urabialność mieszanki betonowej jest wyższa niż przy zastosowaniu kruszywa ciągłego przy tej samej zawartości piasku (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Badania Shacklocka wykazały, że dla danego stosunku kruszywa do cementu i przy założonym stosunku wodno-cementowym najwyższą urabialność uzyskuje się z niższą zawartością piasku w przypadku kruszywa o uziarnieniu nieciągłym niż przy stosowaniu kruszywa o uziarnieniu ciągłym. Jednak kruszywo nieciągłe wykazało większą skłonność do segregacji w większym zakresie stosowanych mieszanek (uprawnienia budowlane). Z tego powodu uziarnienie ciągłe zalecane jest głównie do mieszanek o stosunkowo niskiej urabialności, które będą zagęszczane przez wibrowanie. Niezbędna jest wówczas ścisła kontrola, a przede wszystkim ostrożność przy podawaniu w celu uniknięcia segregacji (program egzamin ustny).

Kruszywo nieciągłe

Można zaobserwować, że nawet przy użyciu niektórych „zwykłych” kruszyw występuje uziarnienie nieciągłe; np. piasek należący do obszaru 4 wg normy BS 882: 1965 prawie całkowicie wykazuje brak ziaren między wymiarami oczek sit 4,76 i 2,40 lub 1,20 mm (³/₁₆" i nr 7 lub nr 14). Tak więc jeżeli stosuje się piasek z obszaru 4 bez wymieszania z grubszym piaskiem, to w rzeczywistości stosuje się kruszywo nieciągłe. Kruszywo nieciągłe może być stosowane w każdym betonie, lecz interesujące są szczególnie dwa przypadki: beton wykonywany dwufazowo i beton z eksponowanym kruszywem. Takie zjawiska potwierdziły badania wykonane z kruszywem o maksymalnym wymiarze aż do 38,1 mm i przyjmuje się zwykle, że zachodzą one również dla większych wymiarów (opinie o programie).

Ostatnie wyniki doświadczeń wykazują jednak, że powyżej maksymalnego wymiaru ziaren 38,1 mm wzrost wytrzymałości wskutek obniżenia zapotrzebowania na wodę jest równoważony przez szkodliwy wpływ zmniejszania się powierzchni przyczepności (wobec tego, że zmiany objętości zaczynu powodują naprężenia na powierzchni granicznej) i powstawania nieciągłości, spowodowanych przez bardzo duże ziarna, szczególnie w bogatych mieszankach. Beton staje się całkowicie niejednorodny i powstające obniżenie wytrzymałości może być podobne do spowodowanego przez zwiększenie wymiaru kryształu i grubości tekstury skały (segregator aktów prawnych).

Ten ujemny wpływ zwiększania wymiaru największych ziaren kruszywa występuje w rzeczywistości w całym zakresie wymiarów, lecz poniżej 38,1 mm wpływ wymiaru na obniżenie zapotrzebowania na wodę jest dominujący. Dla dużych wymiarów równowaga między tymi dwoma wpływami zależy od zawartości cementu w mieszance. Tak więc najlepszy maksymalny wymiar kruszywa z punktu widzenia wytrzymałości jest funkcją zawartości cementu w mieszance (promocja 3 w 1). Szczególnie w chudych betonach (165 kg cementu na 1 m³ betonu) korzystne jest zastosowanie kruszywa o wymiarach 150 mm. Jednak w betonach konstrukcyjnych o zwykłych proporcjach, z punktu widzenia wytrzymałości nie jest korzystne stosowanie ziaren o maksymalnym wymiarze większym niż ok. 25 lub 40 mm.