Wytrzymałość materiałów

Pojawienie się w XIX w. mechaniki budowli i wdrożenie ścisłych metod obliczania zmieniło gruntownie tradycyjne sposoby projektowania i wyboru nieodzownie potrzebnych materiałów i konstrukcji. Obok architekta pojawił się współautor inżynier konstruktor, który później w największych i najodpowiedzialniejszych budowlach stał się nawet głównym, a niekiedy też jedynym autorem projektu. I bodaj dopiero w drugiej ćwierci dwudziestego wieku architekci zaczęli nieśmiało powracać do tytułu „głównego budowniczego” (program uprawnienia budowlane na komputer).

Wytrzymałość materiałów podstawa architektury wstrząsający obraz walki człowieka na drodze do zrozumienia właściwości materiałów i kierowania nimi pisał A. Burow oto o czym należy napisać książkę”. W tym rozdziale autor postawił przed sobą daleko skromniejsze zadanie pokazanie miejsca i roli materiałów budowlanych w historii techniki budowlanej. W dalszej części spróbuję pokrótce rozpatrzyć główne problemy wzajemnego powiązania nowoczesnych materiałów i konstrukcji budowlanych oraz formy architektonicznej, łącząc je z problemami skali, stylu, charakterystyki i z problemem „słuszności materiału” w teraźniejszej architekturze (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Wzajemne powiązanie materiału i formy architektonicznej przez tektonikę rozumianą jako plastycznie opracowaną i artystycznie pomyślaną konstrukcję pokazał A. Burow w książce O architekturze (uprawnienia budowlane). Ponad 30 lat minęło od chwili jej napisania. W tym okresie uprzemysłowienie objęło wszystkie dziedziny praktyki architektoniczno-budowlanej. Paleta materiałowa, z którą pracuje architekt, prawie podwoiła się, technika postawiła do dyspozycji architektów nowe, bogatsze możliwości rozwiązania najbardziej skomplikowanych zagadnień inżynieryjnych i twórczych, przeprowadzono niemało badań oraz wyszło wiele książek architektów praktyków i uczonych, różnie traktujących rozpatrywane zagadnienia (program egzamin ustny).

Wrażenie bogactwa

Wszystko to daje prawo, aby chociażby pokrótce krytycznie rozpatrzyć przeszłość, przeanalizować doświadczenia i podać punkt widzenia co do roli materiału w rozwoju współczesnej formy architektonicznej (opinie o programie). Spośród wielu opublikowanych w ostatnich czasach prac omawiających to zagadnienie należy przede wszystkim wymienić prace współczesnych architektów radzieckich N. Bylin- kina, K. Żukowa, A. Ikonnikowa, W. Kararinowej, L. Kiriłłowej, J.S. Lebiediewa, M. Makotyńskiego, W. Nesterowa, A. Popowa, G. Stiepa- nowa i in. W dużym stopniu do rozwiązania wielu teoretycznych aspektów wielostronnego zagadnienia kształtowania formy w architekturze przyczyniły się prace: I. Bartieniewa, A. Kuzniecowa, J. Miłonowa, M. Tupolewa, Monografia Próbom stworzenia nowych form z zastosowaniem nowych materiałów i nowych efektywnych układów konstrukcyjnych poczynając od drugiej połowy XIX w. często towarzyszyła utrata poczucia miary i pojmowania właściwości nowych materiałów. Prowadziło to do mechanicznego kopiowania lub modernizacji tradycyjnych rozwiązań, wynalazczości dla wynalazczości, do niepohamowanej estetyzacji konstrukcji inżynierskich, do upiększania lub maskowania konstrukcji. Nawiasem mówiąc, zagadnienie „słuszności” materiału i konstrukcji pozostaje nie rozwiązane po dziś dzień (segregator aktów prawnych).

Wspomnijmy dialog A. Burowa i I. Fomina. Burow występował przeciw „nieszczerości w stosunku do artystycznej słuszności materiału”, nazywając architektoniczną tylko taką budowlę, ,,która nie wyobrażając niczego, prócz tego czym ona jest, dzięki plastycznemu opracowaniu właściwych form, materiału i konstrukcji, podporządkowanych ideowemu pomysłowi, osiąga pożądane oddziaływanie emocjonalne". Nawoływał do zasadniczo nowego stosunku do licowania podstawowego materiału i konstrukcji, ujawniającego tektonikę budowli, odgadywaną i odczuwaną jak mięśnie i szkielet pod skórą. Fomin twierdził, że nie należy bać się „pokrycia zdrowego szkieletu z żelbetu ładną okładziną z cegły i kamienia. Zadanie dobrego architekta polega na tym, żeby stosując nawet skromne materiały przy skromnych, nieprzeładowanych formach, osiągnąć wrażenie bogactwa, wytrzymałości i długotrwałości" (promocja 3 w 1).