Zagęszczenie masy betonowej

Przyczyny tego rodzaju rozbieżności mogą być różne i w zasadzie dotyczą sposobu i stopnia zagęszczenia masy betonowej oraz warunków dojrzewania betonu tak w nawierzchni, jak i w próbkach kontrolnych. Z powyższych względów jest często wskazane, a niekiedy konieczne sprawdzenie faktycznej wytrzymałości na ściskanie betonu na podstawie próbek pobranych z wykonanej nawierzchni. Najprostszy, ale jednocześnie bardzo uciążliwy jest sposób pobierania próbek z nawierzchni na całą grubość płyty bloku o przybliżonych wymiarach 40×40 cm (program uprawnienia budowlane na komputer).

O wiele dogodniejszy i racjonalniejszy jest sposób wycinania próbek z gotowej nawierzchni betonowej za pomocą mechanicznej wiertarki. Wiertarka taka wbudowana jest w podwozie samochodu ciężarowego. Najnowsze badania dążą do określania wytrzymałości betonu nawierzchni za pomocą pomiarów pośrednich, jak na przykład prędkości rozchodzenia się fal ultradźwiękowych w betonie (program uprawnienia budowlane na ANDROID). W Polsce były prowadzone badania za pomocą betonoskopu ultradźwiękowego typu BJ-4 produkcji Zakładu Badania Drgań Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN. Aparat ten pozwala dokonywać bardzo wielu pomiarów w krótkim czasie, dzięki czemu można też w łatwy i szybki sposób określać jednorodność betonu.

W tym celu należy sporządzić wykresy dla danego rodzaju betonu z określonego ściśle kruszywa i cementu, z których na podstawie szybkości przebiegu podłużnych fal ultradźwiękowych można wprost odczytać z dokładnością ±10°/o wytrzymałość betonu na ściskanie i zginanie (uprawnienia budowlane).
Obserwacje wykonanych nawierzchni betonowych w Polsce. Chociaż w Polsce zapoczątkowano budowę nawierzchni betonowych w 1912 roku, układając pierwszą nawierzchnię betonową w Krakowie na ul. Franciszkańskiej, to jednak dokładne obserwacje odnoszą się do robót wykonanych po 1936 roku, gdyż o wcześniej wykonanych nawierzchniach brak jest dokładnych danych.

Szczegółowe wnioski ze spostrzeżeń zestawionych na podstawie dokładnych obserwacji stanu nawierzchni betonowych można podzielić na trzy grupy:
- wnioski o charakterze technologicznym,
- wnioski dotyczące podłoża i konstrukcji nawierzchni,
- wnioski ogólne (program egzamin ustny).

Nawierzchnie betonowe

W zakresie wniosków o charakterze technologicznym można stwierdzić, że słuszne są obowiązujące dotychczas normy, dotyczące stosowania ilości cementu do dolnej i górnej warstwy oraz jakości i doboru kruszywa warstwy ścieralnej (opinie o programie). Zaobserwowane uszkodzenia warstwy ścieralnej miały następujące przyczyny: stosowanie nieodpowiedniej marki cementu, nadmiar w kruszywie ziarn drobnych, a przede wszystkim nieodpowiednia pielęgnacja betonu w okresie dojrzewania. Z przeprowadzonych pomiarów wynika, że ścieralność nawierzchni betonowej jest nieznaczna i wynosi średnio w okresie 9 lat 0,61 mm (rocznie 0,07 mm), a zatem niebezpieczeństwo niszczenia nawierzchni nie polega na jej ścieralności, lecz na niejednostajnej odporności na ścieranie w poszczególnych miejscach.

Wnioski dotyczące podłoża i konstrukcji nawierzchni są następujące:
- Nawierzchnie betonowe należy układać przede wszystkim na nowych drogach, gdyż zaobserwowano gorszy stan nawierzchni wybudowanych na starych nawierzchniach tłuczniowych (segregator aktów prawnych).
- Wskutek niestarannego wykonania poszerzenia i wyrównania powierzchni starej nawierzchni tłuczniowej oraz niewygładzenia jej spadku poprzecznego nawierzchnie betonowe wykonane na starych nawierzchniach tłuczniowych wykazują dużą liczbę pęknięć (podłużnych i poprzecznych) oraz spełzanie płyt od osi.
- Liczba pęknięć poprzecznych i podłużnych nawierzchni na nowej drodze zależy od jakości podłoża, od grubości warstwy odsączającej i od stopnia i równomierności zagęszczenia.
- Wyrównanie profilu podłużnego, poprzecznego oraz zagłębień w starej nawierzchni za pomocą warstwy piasku o grubości ponad 6 cm może być przyczyną wielu pęknięć, zwłaszcza podłużnych, dlatego też grubość warstwy piasku należy ograniczać do 6 cm.
- Dyblowanie szczelin i zazębianie płyt jest korzystne, a zbrojenie - wyjątkowo konieczne.
- Przyjmowane grubości nawierzchni zależnie od warunków* miejscowych nie budzą zastrzeżeń (promocja 3 w 1).