Zasada włączenia komory wyrównawczej

Zasada włączenia komory wyrównawczej do systemu doprowadzającego wodę do siłowni wysokiego spadu opiera się na analizie kryteriów ekonomiczno-technicznych (program uprawnienia budowlane na komputer). Zmniejszenie uderzenia hydraulicznego dodatniego lub ujemnego przez włączenie komory wyrównawczej powoduje zmniejszenie nakładów na budowę i uzbrojenie sztolni doprowadzającej i rurociągów ciśnieniowych oraz zespołów prądotwórczych.

Porównanie kosztów budowy komory z uzyskanymi oszczędnościami inwestycyjnymi i eksploatacyjnymi dla sztolni, rurociągów i zespołów prądotwórczych daje odpowiedź co do celowości budowy samej komory (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
W rozważaniach wstępnych można posłużyć się następującymi zasadami. Jeżeli przyrost ciśnienia wywołanego uderzeniem hydraulicznym nie przekracza 309/o, a wyjątkowo 40% wartości całkowitego spadu, to wówczas w takim systemie można komory wyrównawczej nie instalować. Ta zasada jest słuszna jedynie przy spadach nie przekraczających 120-M50 m; przy wyższych spadach konieczne jest bliższe przeanalizowanie maksymalnych i minimalnych ciśnień w sztolni, które mogą bądź rozsadzić obudowę, bądź też oderwać ją od podłoża skalnego.
Wymiarowanie komory wyrównawczej uzależnione jest od ekstremalnych poziomów wody w komorze oraz od zachowania warunku stateczności wahań poziomu wody.

Odpowiedź na pytanie, czy dana komora spełnia warunki narzucone przez maksymalny i minimalny poziom wód, otrzymuje się na drodze obliczeń hydraulicznych opartych na rozwiązaniu układu równań różniczkowych (uprawnienia budowlane).
Najczęściej spotykane są komory budowane pod ziemią. Budowle naziemne mogą być realizowane tylko wtedy, gdy projektowana jest komora bez zbiorników ekspansyjnych.
Zasadniczym elementem każdej komory, niezależnie od jej konstrukcji i typu, jest szyb pionowy zawsze wykonywany jako żelbetowy w konstrukcji naziemnej oraz betonowy, żelbetowy lub z okładziną torkretową w rozwiązaniu podziemnym. Beton użyty do budowy komory wyrównawczej musi być wodoszczelny.
Żelbetowa obudowa szybu komory zbrojona jest w dwóch strefach - wewnętrznej i zewnętrznej (program egzamin ustny).

Podziemna komora wyrównawcza

Zbrojenie główne układane jest pierścieniowo, minimalny procent zbrojenia w każdej warstwie wynosi 0,15%. Pręty montażowe układane są pionowo w rozstawie 15-^33 cm. Jeżeli szyb komory jest betonowy, to wymiary takiej obudowy są uzależnione od warunków skalnych. W bardzo dobrych skałach bez parcia poziomego obudowa betonowa może mieć charakter czysto konstrukcyjny. Jej grubość w takim przypadku może wynosić nawet 15 cm. W skałach gorszej jakości o grubości obudowy decydują względy wytrzymałościowe.

Wyjątkowo można obudowę szybu wykonywać z torkretu zbrojonego. Jest to możliwe wtedy, gdy skała jest dobrej jakości i nie wywiera parcia poziomego, a ciśnienie wody jest bardzo duże (ponad 50-GO m słupa wody). Obudowa torkretowa układana jest na warstwie wyrównawczej z betonu. Grubość każdej z warstw nie powinna być mniejsza od 8-r-lO cm. Minimalne zbrojenie torkretu powinno składać się z prętów 0 10 mm rozstawionych co 10-15 cm (opinie o programie).
Podziemna komora wyrównawcza może mieć zbiorniki ekspansyjne górne i dolne, zazwyczaj wykonywane jako ślepe sztolnie. Dolny zbiornik pracuje zawsze na ciśnienie wody, a jego konstrukcja, kształt i wymiary powinny być analogiczne do energetycznej sztolni ciśnieniowej (segregator aktów prawnych).

Górny zbiornik ekspansyjny prawie nigdy nie jest całkowicie wypełniony wodą, wobec czego powinien być konstruowany analogicznie jak energetyczna sztolnia bezciśnieniowa.
W ogólnym przypadku na obudowę komory podziemnej działają następujące obciążenia:
a) ciśnienie wewnętrzne wody, będące funkcją poziomu spiętrzenia,
b) ciśnienie wody gruntowej znajdującej się za ścianą zewnętrzną obudowy,
c) poziome ciśnienie podłoża skalnego,
d) odpór górotworu jako reakcja na ciśnienie wewnętrzne (promocja 3 w 1).