Zasady konstruowania budynków monolitycznych

Układy konstrukcyjne budynków monolitycznych z jednej strony wynikają z rozwiązań rzutów budynku, a z drugiej — z przyjętych założeń konstrukcyjno-wykonawczych, jak to już wyjaśniono powyżej (uprawnienia budowlane). W niniejszym rozdziale podaje się ogólne wskazówki i wymogi projektowania elementów konstrukcyjnych monolitycznych.
Z punktu widzenia sztywności przestrzennej budynku, przez którą rozumie się sztywność budynku we wszystkich kierunkach oraz odporność na skręcanie, i której celem jest bezpieczne przekazanie na grunt obciążeń poziomych i pionowych, głównymi elementami konstrukcji są:
— ściany nośne i usztywniające, stanowiące sztywne przepony pionowe,
— stropy międzypiętrowe, stanowiące sztywne przepony poziome.

Rolę ścian usztywniających spełniają także ściany zewnętrzne, o ile są
nośne lub samonośne i połączone ze ścianami konstrukcyjnymi w sposób trwały (program na telefon).
Ściany nośne i usztywniające można uważać za belki wspornikowe utwierdzone w monolitycznej części budynku lub w fundamentach i przejmujące przypadające na nie siły pionowe (ciężar własny, stropów, obciążenie użytkowe) z uwzględnieniem mimośrodów, a także siły poziome przekazywane na nie przez stropy. Warunkiem uznania ściany za ścianę konstrukcyjną (przeponę pionową) jest, aby otwory w niej nie przekraczały
— w kierunku pionowym — 0,80 wysokości ściany,
— w kierunku poziomym — 0,40 szerokości ściany (program na komputer).

Poza tym szerokość skrajnej części ściany nie powinna być mniejsza niż 0,10 szerokości ściany.
Stropy żelbetowe wykonywane na budowie, stropy z drobnych, gotowych elementów połączonych w jednolitą płytę (zgodnie z PN-54/B-03303) oraz stropy z elementów wielkowymiarowych połączonych ze sobą w sposób zapewniający współpracę w kierunku poprzecznym za pomocą złącz lub specjalnie ukształtowanych spoin) powinny tworzyć sztywną przeponę przejmującą siły poziome i przekazującą je na ściany usztywniające (program egzamin ustny). Stropy powinny opierać się na ścianach za pomocą wieńca żelbetowego w taki sposób, aby mogły one przekazywać siły poziome działające na budynek na wszystkie ściany konstrukcyjne.

Ściany podłużne

W części podziemnej budynku ściany podłużne i poprzeczne powinny być ze sobą sztywno powiązane tworząc jedną bryłę przestrzenną (między dylatacjami lub na całej długości w budynkach bez dylatacji). Obciążenie od budynku powinno się przekazywać poprzez podstawy fundamentów na grunt możliwie równomiernie (opinie o programie).
Przy projektowaniu ścian należy kierować się warunkami statyczno-wytrzymałościowymi oraz — w zależności od ich przeznaczenia i usytuowania — względami cieplno-wilgotnościowymi i akustycznymi. Z punktu widzenia zamocowania ścian rozróżnia się trzy schematy ich podparcia:
— dwustronne — stropami górą i dołem (segregator aktów prawnych),
— trójstronne — stropami oraz na jednej krawędzi ścianą poprzeczną usztywniającą,
— czterostronne — stropami i na krawędziach pionowych ścianami poprzecznymi (promocja 3 w 1).