Zastosowanie spoiw

Mieszanina spoiwa z wodą nazywa się zaczynem, np. zaczyn cementowy lub wapienny (uprawnienia budowlane). Zaczyny o dużej ilości wody nazywane są często w praktyce mlekiem, np. mleko wapienne. Mieszanina spoiwa z piaskiem lub innym drobnym kruszywem zarobiona wodą nazywa się zaprawą, np. zaprawa wapienna, cementowa, gliniano-cementowa itp.

Zaprawa lub samo spoiwo zmieszane z grubszym kruszywem (powyżej 2 mm) tworzą masę betonową, która po związaniu i stwardnieniu tworzy beton, np. beton żwirowy, gruzowy, żużlowy i inne (program na telefon). Spoiwa stanowią więc podstawowy składnik zapraw budowlanych, które służą do łączenia mniejszych elementów budowlanych, np. cegieł lub bloków, i zapewnienia równomiernego rozkładu obciążeń w murach jak również do wykonywania warstw o specjalnym przeznaczeniu (wyprawy, izolacje) oraz formowania niektórych części budowli (gzymsy, ozdoby, bloki ścienne itp.).

Ponadto spoiwa stosuje się do wyrobu betonów, gdzie zlepiają i otulają ziarna kruszywa i wypełniają istniejące między nimi pustki (program na komputer). Zależnie od przeznaczenia spoiwa miesza się z innymi składnikami lub też pomiędzy sobą, np. wapno z cementem. Rozwój spoiw następował równolegle z rozwojem budownictwa z kamienia, cegły i wreszcie w najnowszych czasach z betonu, gdyż w budowlach z drewna spoiwa nie mają zastosowania. Najdawniejsze budownictwo z kamienia obywało się bez spoiw; pierwszym etapem tego budownictwa była budowa z kamieni nieobrobionych, szpary zaś między nimi zapełniano mchem lub gliną.

Następnym stopniem rozwoju była budowa z kamienia obrabianego (ciosanego), przy której również początkowo nie stosowano spoiw (program egzamin ustny).

Ślady użycia

Jako pierwsze spoiwa zostały zastosowane lepiszcza naturalne, jak glina i substancje bitumiczne. Glinę stosowano głównie w krajach południowych o małej ilości opadów, gdyż w klimacie wilgotnym szybko ulegała wymyciu (opinie o programie). W Arabii i innych krajaćh pustynnych, gdzie deszcz jest rzadkością, ten sposób budowania utrzymał się do dziś, przy czym z niewypalonej cegły łączonej zaprawą glinianą wznoszone są budynki o wysokości nawet paru pięter.

Asfalt jako lepiszcze zaczęto najwcześniej stosować w Mezopotamii, gdzie obficie występuje w stanie naturalnym w wierzchnich warstwach gruntów (segregator aktów prawnych). Bloki kamienne powlekano gorącym asfaltem, który po ostygnięciu krzepł i służył jako lepiszcze. Pierwsze ślady użycia właściwych spoiw budowlanych spotykamy w budownictwie starożytnego Egiptu. Najwcześniej stosowanym spoiwem był zapewne gips, gdyż wypalanie jego przebiega w stosunkowo niskiej temperaturze (ok. 170°C), tak że nawet przypadek mógł doprowadzić do odkrycia jego własności.

Gdy nauczono się wypalać gips, próbowano zapewne wypału innych surowców i w ten sposób wynaleziono wapno budowlane. Zaprawy gipsowe i gipsowo-wapienne były używane już przy budowie piramid (promocja 3 w 1).