Ciężar objętościowy i porowatość

Ciężar objętościowy materiałów ogniotrwałych waha się w znacznych granicach. Najmniejszy ciężar objętościowy mają lekkie wyroby szamotowe, największy — wyroby mulitowe topione i chromitowe (uprawnienia budowlane). Porowatość większości wyrobów ogniotrwałych wynosi 15-4-30%. Wskutek małych wymiarów porów wyroby ogniotrwałe mają w pewnym stopniu właściwości ciał higroskopijnych, mogą zatem pochłaniać wilgoć.

Wytrzymałość materiałów ogniotrwałych. Zależy ona w znacznym stopniu od rodzaju i prawidłowego doboru masy, stopnia jej wymieszania oraz od sposobu formowania i dobroci wypalania.

Największą wytrzymałość osiąga się w wyrobach z materiałów stapianych, a następnie formowanych sposobem suchym na prasach mechanicznych. Dobrze wypalony wyrób wykazuje w przełomie drobnoziarnistą, równomierną strukturę bez obcych ciał, pęcherzy i bez rys (program na telefon).

Przy uderzeniu młotkiem wydaje dźwięczny ton. Natomiast słabo wypalony wyrób wykazuje od zewnątrz względnie twardą powłokę, w środku zaś masa jego jest krucha, zawiera nieraz wiele rys, zaś dźwięk przy uderzeniu jest głuchy, stłumiony.

Słabo wypalone cegły

Słabo wypalone cegły, które przypadkowo dostaną się np. do sklepienia pieca, mogą spowodować zawalenie się konstrukcji (program na komputer). Odporność wyrobów ogniotrwałych na szybkie zmiany temperatury.

Określa się ją liczbą kolejnych nagrzewów i szybkich ochłodzeń w bieżącej wodzie, po których następuje strata 20% pierwotnego ciężaru wskutek powstawania pęknięć i odprysków (wyroby kwasoodporne i magnezytowe studzi się strumieniem powietrza).

Najbardziej odporne wyroby, jak wysokoszamotowe, wytrzymują 504-100 takich prób, karborundowe 504-60 prób, mniej odporne,, jak krzemionkowe — 1-4-4 prób (program egzamin ustny). Odporność chemiczna wyrobów ogniotrwałych na działanie żużli i tlenków (opinie o programie).

Ciała zasadowe wykazują powinowactwo chemiczne do ciał kwaśnych i na odwrót. Stąd wynika, że wyroby o charakterze zasadowym ulegają zniszczeniu pod wpływem żużli i tlenków kwaśnych, wyroby zaś zawierające składniki kwaśne są niszczone przez żużle i tlenki zasadowe.

Istnieją wyroby ogniotrwałe, tzw. neutralne, odporne zarówno na działanie ciał kwaśnych, jak i zasadowych. Zmiany objętości wyrobów ogniotrwałych (segregator aktów prawnych).

Zmiany te są dwojakiego rodzaju. Objętość wyrobu wzrasta wskutek zwiększenia temperatury, albo też następuje trwałe zmniejszenie objętości przy pracy wyrobu w wysokiej temperaturze w ciągu dłuższego czasu (o ile wyrób nie był wypalony w temperaturze znacznie wyższej od temperatury pracy). Pierwsza z tych zmian powoduje naprężenia ściskające i zginające w murze; druga przyczynia się do zwiększenia spoin, przez co mur staje się przenikliwy dla gazów i żużli.

Trwałe zmniejszenie objętości daje się zaobserwować najłatwiej w wyrobach szamotowych, natomiast nie powstaje ono w wyrobach krzemionkowych (promocja 3 w 1).