Działanie bodźców fizjologicznych

U gatunków iglastych obrzęki są rzadziej spotykane aniżeli u liściastych; stosunkowo najczęściej zdarzają się u sosny, przy czym zwykle mają one gładką powierzchnię (program uprawnienia budowlane na komputer). Obrzęki u gatunków liściastych mają zwykle powierzchnię nieregularnie falistą; najczęściej spotyka się je na orzechach, topolach, lipach, brzozach i jesionach. Na bukach zdarzają się niekiedy obrzęki gładkie.

Przyczyną powstawania obrzęków jest działanie bodźców fizjologicznych, które powodują lokalny przerost tkanki drzewnej objawiający się odkładaniem dużych przyrostów rocznych (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Według Pieriełygina bodźce te powstają wskutek różnych uszkodzeń pnia, spowodowanych przez mróz, grzyby, pożary, wypas bydła w lesie itp. Za przyczynę powstawania gładkich obrzęków u drzew iglastych Trendelenburg uważa lokalne zgniecenie włókien, wywołane zginaniem drzew przez silne wiatry, burze, okiść itp. czynniki klimatyczne; w miejscu uszkodzonym tworzy się drewno przyranne w postaci obrzęku o bardzo szerokich słojach i o jasno zabarwionym drewnie reakcyjnym, którego charakterystyczną cechą jest zdolność do dużych odkształceń sprężystych przy ściskaniu.

Drewno obrzęków u gatunków liściastych jest zazwyczaj zdrowe, lecz układ włókien jest zawiły, z czym wiąże się urozmaicony, oryginalny rysunek. Cecha ta jest przyczyną, dla której drewno obrzęków gatunków liściastych jest wysoko cenione i poszukiwane do produkcji oklein oraz wyrobów artystycznych. W drewnie natomiast konstrukcyjnym i sklejkowym obrzęki stanowią wadę, gdyż zakłócają jednorodność budowy anatomicznej, co odbija się w ujemny sposób na wytrzymałościowych własnościach drewna. U gatunków iglastych, gdzie układ włókien w obrzękach niewiele się różni od normalnego, obrzęki uważa się za wadę niezależnie od zastosowania drewna.
Podobne z wyglądu do obrzęków bywają chorobliwe zgrubienia pni, połączone zwykle ze zgnilizną; nazywa się je rakowatością (uprawnienia budowlane).
Rakowatość, wywoływana przez grzyby, występuje u wielu gatunków; zrakowacenie powstaje przeważnie na gałęziach i konarach, co nie ma specjalnego znaczenia technicznego, stanowi zaś przede wszystkim fizjologiczne uszkodzenie drzewa.

Grzybnia

Poważniejsze zmiany rakowate w drewnie jodły wywołuje grzyb, zwany miotlicą (Melampsorella caryophyllacearum Schr.), który powoduje rakowate obrzmienia na pniu i grubszych konarach; ten sam grzyb jest przyczyną powstawania tzw. czarcich mioteł na cienkich gałązkach lub w koronach młodych jodeł (program egzamin ustny).
Grzybnia rozwija się w żywej korze i w łyku.

W młodych gałązkach powoduje ona chorobliwy, krzaczasty wzrost wskutek silnego, lokalnego podrażnienia pączków śpiących. W wypadku porażenia pnia występuje lokalne obumieranie miazgi, którego następstwem jest zniekształcenie przekroju.
Kustrzebka modrzewiowa (Dasyscypha Wil- kommii Hart.) wywołuje rakowatość modrzewia (opinie o programie).
Grzybnia rozwija się w żywej korze i w łyku, powodując lokalne zabicie miazgi; następstwem tego jest ustanie przyrostu oraz pękanie i odpadanie kory. Równocześnie następuje powolny rozkład drewna. Rozwój tej wady trwa bardzo długo (wg Orłosia nawet 60-70 lat); wskutek tego pomimo powolnego przebiegu zmian powstaje wydatne jednostronne spłaszczenie pnia i rakowata rana połączona z wyciekiem żywicy. Rakowatość modrzewia powstaje najłatwiej w okolicach o łagodnych zimach i wilgotnym klimacie; w Polsce nie występuje zbyt często (segregator aktów prawnych).

Wadami anatomicznej budowy drewna nazywa się wszelkie odchylenia od budowy bezbłędnej oraz te normalne cechy strukturalne, które ograniczają możliwości zastosowania drewna. Należą tu sęki, nieregularności budowy słojów i przebiegu włókien oraz inne wady, związane zarówno z cechami gatunkowymi, jak z wpływami środowiska. Do tej grupy wad zalicza się również następstwa uszkodzeń żywego drzewa, które odbijają się na budowie drewna (np. drewno przyranne) (promocja 3 w 1)..

Za bezbłędne uważa się drewno o przekroju kolistym, z centrycznie umieszczonym rdzeniem, równomierną szerokością słojów na całym przekroju poprzecznym i nie mające sęków.