Konstrukcje z prefabrykatów przestrzennych

Konstrukcje z prefabrykatów przestrzennych realizuje się z elementów mających dwie lub trzy płaszczyzny prostopadłe do siebie. Elementy przestrzenne scalone tarczami stropowymi lub sztywnymi złączami decydują o sztywności przestrzennej budynku. Elementy przestrzenne stosuje się wg systemów konstrukcyjnych (program uprawnienia budowlane na komputer).

Pierwsze budynki tego rodzaju zrealizowano w 1959 r. w Warszawie na osiedlu Praga II. Następne, wzorowane na tych rozwiązaniach lub podobne do nich (Wierzbno, Kasprzak), wykonywano w innych osiedlach w Warszawie (program uprawnienia budowlane na ANDROID), Częstochowie, Łodzi, Poznaniu itp. Budynki te miały podłużny układ konstrukcyjny i wysokość 4-5 kondygnacji, zaprojektowano je jako dwutraktowe. Konstrukcję budynku stanowią:

• ściany piwnic z prefabrykowanych bloków betonowych lub wylewane z betonu na mokro,
• ściany nośne wewnętrzne i zewnętrzne oraz szczytowe samonośne z żużlobetonu (na żużlu paleniskowym), o grubości 40 cm, y = 1400 kG/m³, R_w = 50 kG/cm² (uprawnienia budowlane),
• stropy z płyt żebrowych z wypełnieniem z bloczków z betonu komórkowego (w następnych rozwiązaniach stropy wykonywano z wielootworowych płyt żelbetowych o wysokości 24 cm),
• wieńce stropów międzypiętrowych monolityczne, przy czym w ścianach zewnętrznych wylewane w prefabrykowanych elementach nadprożowo-wieńcowych, żużlobetonowych (w dalszych rozwiązaniach złącza ścian i stropów wykonywano spawane),
• stropodach wentylowany, dwudzielny z przekryciem z płyt panwiowych, opierających się na podłużnych ścianach zewnętrznych i ścianie środkowej (program egzamin ustny).

Ściany zewnętrzne składały się z bloków międzyokiennych nośnych, bloków podokiennych wypełniających i nadproży. Otwory okienne i balkonowe osadzano w specjalnych ramkach-obokniach z betonu fakturowego. Wszystkie elementy ścian zewnętrznych produkowano z gotową fakturą.

System ten nazywano popularnie „budownictwo z cegły żerańskiej”, a następnie w Warszawie UW 2-Ż (Unifikacja Warszawska). Budynki systemu Cegła Żerańska, 5- i 11-kondygnacyjne, znalazły szerokie zastosowanie na obszarze całego kraju (opinie o programie).

Układ konstrukcyjny

Budynki systemu Cegła Żerańska mają zasadniczo poprzeczny układ konstrukcyjny, z wyjątkiem budynków wysokich, w których układ konstrukcyjny jest mieszany.

Klasyczną konstrukcję budynków stanowią:

• ściany piwnic wylewane z betonu, prefabrykowane lub rzadziej murowane,
• ściany wewnętrzne nośne z płyt betonowych lub z cegły żerańskiej,
• ściany szczytowe nośne w następujących wersjach materiałowych:
• bloki BZ, dwuwarstwowe (betonowe żerańskie), grubości 24 cm, ocieplane bloczkami grubości 12 cm z betonu komórkowego odmiany 05,
• bloki żużlobetonowe (segregator aktów prawnych),
• bloki keramzytobetonowe,
• murowane z cegły wapienno-piaskowej,
• ściany podłużne w następujących wersjach materiałowych:
• murowane, grubości 24 cm z bloczków z betonu komórkowego o wymiarach 24X24X49 cm,
• z prefabrykatów średnio- i wielkowymiarowych z betonu komórkowego,
• z bloków keramzytobetonowych,
• z prefabrykatów cerbetowych,
• z prefabrykatów żużlobetonowych,
• stropy wielkopłytowe, z wielootworowych płyt cegły żerańskiej, grubości 24 cm,
• wieńce na ścianach poprzecznych i wzdłuż ścian zewnętrznych budynku wylewane, usztywniające budynek w poziomie stropu. W wielu rozwiązaniach w podłużnych ścianach zewnętrznych stosowano prefabrykowane elementy wieńcowo-nadprożowe, ocieplane i - w zależności od rodzaju prefabrykatów ścian zewnętrznych - dodatkowo z fakturą,
• stropodach wentylowany, dwudzielny, z przekryciem z płyt korytkowych opartych na prefabrykowanych belkach żelbetowych lub na ażurowych ściankach z cegły; odwodnienie dachu zewnętrzne za pośrednictwem rynien i rur spustowych (promocja 3 w 1). Stosowano niekiedy również stropodachy nie- wentylowane, o konstrukcji żebrowo-płytowej, ze spadkiem na ostatniej kondygnacji.