Pionowy kontur

Dla alternatyw ściany wschodniej z lat 1953-1954 charakterystyczne są próby sięgnięcia do dziedzictwa architektury polskiej; nie jest rzeczą przypadku, że jedna z bardziej udanych alternatyw ściany wschodniej - projekt arch. J. Bogusławskiego - kojarzy się żywo z charakterem kompozycji corazziańskiej na placu Dzierżyńskiego. Alternatywa Z. Stępińskiego i J. Knothego z kolei nawiązuje w swym centralnym fragmencie do kompozycji Idźkowskiego na dawnym placu Saskim. Właśnie formą przejrzystej kolumnady dźwigniętej na arkadach zamykają autorzy frontalny widok Pałacu Kultury i Nauki od strony jego osi wschodniej (program uprawnienia budowlane na komputer).

W inspiracji twórczej nic ograniczono się jedynie do dorobku narodowego: alternatywa ściany wschodniej A. i B. Koseckich, zwarta i uroczysta w swym układzie na wzór corazziańskiej kompozycji Teatru Wielkiego, operuje w centrum motywem luku zaczerpniętym niewątpliwie z twórczości Rossiego. Przy wszystkich błędach cząstkowych tej pracy, przy całej niewłaściwości zastosowania w tym miejscu motywu luku, który wobec braku ograniczenia perspektywy mógłby bardzo niekorzystnie przecinać widokowo pionowy kontur PKN, nic można odmówić pracy Koseckich dużego polotu i siły emocjonalnej (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Prace nad architekturą placu Stalina i jego otoczenia były pewnym krokiem naprzód w porównaniu z architekturą MDM, odznaczały się na Ogół logicznym i- bardziej gramatycznym użyciem form, zapożyczonych z arsenału dziedzictwa. Zarazem interpretacja tradycji, ograniczająca się w kompozycji placu Stalina do stosowania form powłoki architektonicznej okazała się nader powierzchowna (uprawnienia budowlane). Podczas gdy w kształtowaniu powierzchni elewacyjnych placu centralnego użyto szeroko detalu klasycznego - nauki spuścizny zostały pominięte w formowaniu przestrzenno-bryłowym placu i jego pierzei, ujętych w płaskie ściany długich budynków o jednakowym monotonnym gabarycie. Ten charakter obudowy placu wraz z faktami zachowania zwartej, obrzeżnej zabudowy otaczających dzielnic oraz niedostatecznej troski o stworzenie towarzyszących placowi Stalina kilku większych założeń placowych i osiowych powoduje niebezpieczeństwo przekształcenia się zespołu w potężny i jedyny ewenement urbanistyczny, wciśnięty w zwarty gąszcz zabudowy śródmiejskiej (program egzamin ustny).

Oś widokowa

Zarazem nie można pominąć zjawisk eklektyzmu i neosecesji, które wystąpiły w architekturze nowoprojektowanej zabudowy arterii centrum (odcinek ulicy Marszałkowskiej pomiędzy Alejami i ulicą Hożą) i które jak zwykle - przeplatają się z mało dbałym rozwiązaniem funkcjonalno-hygienicznym wnętrz przyległych bloków i budynków (opinie o programie).

Zespół architektoniczno-urbanistyczny placu Stalina łączy się ze śródmieściem i miastem w całości przede wszystkim za pośrednictwem czterech wielkich arterii przebiegających wzdłuż jego obrzeży. Są to: ulica Marszałkowska, Aleje Jerozolimskie, Aleja Marchlewskiego, która przedłużona zostaje w kierunku Muranowa i dalej na północo-zachód, oraz ulica Świętokrzyska, w przyszłości ważna arteria stolicy prowadząca z przemysłowej Woli do centrum i nowoprojektowanego mostu na Wiśle (segregator aktów prawnych).

Czołową rolę tych powiązań zachowuje ulica Marszałkowska, a zwłaszcza jej centralny odcinek od placu Konstytucji do placu Dzierżyńskiego rozszerzony do 62 m, a więc uzyskujący na całej swej długości rozpiętość zrealizowanego poprzednio MDM-owskiego fragmentu arterii między ulicami Wilczą i Piękną. Przewiduje się zmianę przebiegu przedłużenia ulicy Marszałkowskiej przez Ogród Saski: na miejscu malowniczych, a niedogodnych „parkwayów“ powstanie tu trasa regularna załamująca się jedynie na przecięciu z główną aleją Ogrodu Saskiego i łącząca się potem z placem Dzierżyńskiego (promocja 3 w 1). Oprócz czterech arterii przebiegających po obrzeżu placu Stalina wnętrze jego łączą z otaczającymi terenami śródmieścia osi widokowe nakierowane z czterech stron na front Pałacu.