Spirala wlotowa

Dla ujęć o swobodnym zwierciadle wody (w siłowniach przyjazowych i kanałowych) wymiar F i kształt przekroju wlotowego - najczęściej prostokątny - wiąże się w sposób organiczny z wymiarami spirali wlotowej, w której odbywa się stopniowe przyśpieszenie strug wody i nadawanie im właściwego kierunku (program uprawnienia budowlane na komputer).

Orientacyjnie można przyjmować dla wlotów całkowicie otwartych prędkość v - 1,2-5-1,4 m/sek, dla wlotów z kratami czyszczonymi mechanicznie v = 1,0-5-1,2 m/sek i dla wlotów z kratami czyszczonymi ręcznie v = 0.8-5- -5-1,0 m/sek. Przy budowlach wlotowych do kanałów derywacyjnych przyjmuje się prędkości nieco mniejsze, zazwyczaj v = 0,7-5-1,0 m/sek.
Przy ujęciach głębinowych, jeśli są one zaopatrzone w kraty, których możliwość oczyszczania jest problematyczna, należy przy kratach stałych redukować prędkości wlotowe do v = 0,25-5-0,35 m/sek, zaś przy kratach wyjmowanych do wartości v = 0,4-5-0,6 m/sek (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Jeśli wloty - zarówno powierzchniowe, jak i głębinowe - łączą się ze sztolnią (gdzie ekonomiczne prędkości wody wynoszą zazwyczaj od 1,5 do 2,5 m/sek) lub rurociągiem ciśnieniowym (gdzie te prędkości wynoszą od 2,5 do 8,0 m/sek). przejście od profilu wlotowego do profilu sztolni lub rurociągu powinno być wykonane łagodnie, skosami lub lukami (uprawnienia budowlane).
Zasuwy wlotowe, o ile takie istnieją, umieszcza się zazwyczaj w takich partiach wlotu, gdzie średnie prędkości wody nie przekraczają 2,0-5-2,2 m/sek.
W przypadku umieszczenia ujęcia w dnie zbiornika, w jego zboczach lub w budowli piętrzącej, przy dostatecznym pokryciu warstwą wody i przy prędkości wody w zbiorniku zbliżonej do zera (do 0,1 m/sek) o usytuowaniu wlotu nie decydują względy hydrauliczne, lecz wyłącznie kompozycyjne, konstrukcyjne, topograficzne i geologiczne.

Niemożność analitycznego ujęcia problemów

W przypadku wykonania ujęcia wody bezpośrednio w rzece lub kanale, gdzie woda płynie z większą prędkością, usytuowanie staje się jednym z głównych problemów projektowania.
Niemożność analitycznego ujęcia problemów usytuowania budowli sprawia, że miejsca te wybiera się doświadczalnie, a następnie weryfikuje na modelu
hydraulicznym zarówno pod względem prawidłowości ruchu wody, jak i zagrożenia osadem dennym (program egzamin ustny). O wyborze usytuowania decydują trzy elementy:
- prędkość wody w korycie głównym w rejonie ujęcia;
- ilość prowadzonego przez rzekę rumowiska i lodu,
- ogólne warunki topograficzne i geologiczne oraz położenie innych budowli stopnia (jazu, śluz komorowych, obwałowań itp.).

Najpoważniejszy problem przedstawia najczęściej ruch rumowiska. Ilości osadów mogą być znaczne i wtedy obawa zamulenia kanału oraz zmniejszenia czynnego przekroju wlotu może decydować o jego usytuowaniu (opinie o programie). W przypadku, gdy rzeka spiętrzona jest jazem, zaś woda robocza prowadzona jest do siłowni kanałem derywacyjnym, którego wlot umieszcza się obok jazu, następuje zarówno swoisty podział wody na 2 strumienie (jaz i kanał), jak i podział rumowiska na dwie części, z których jedna osadza się w korycie rzeki, druga zaś przenika wraz z wodą roboczą do kanału (segregator aktów prawnych).
Jest rzeczą jasną, że gdy usuwanie owej pierwszej części rumowiska może być uskuteczniane przez płukanie stanowiska, co można osiągnąć przez odpowiednie otwarcie jazu, to druga część, zamulająca stopniowo kanał, może poważnie zmniejszyć jego czynny przekrój i utrudnić dopływ wody do siłowni, obniżając jej moc i produkcję energii.

Przy projektowaniu tego rodzaju urządzeń należy uwzględnić postulat, aby ilość rumowiska wprowadzanego do kanału była możliwie niewielka oraz aby istniała możliwość periodycznego usuwania tego rumowiska (promocja 3 w 1). Należy sobie zdać sprawę, że transport i osadzanie rumowiska - znikome przy niewielkich przepływach, gdy prawie cała ilość wody kierowana jest do kanału - rosną bardzo szybko przy przepływach powodziowych, gdy kanał odbiera tylko niewielką część całkowitego przepływu, a reszta kierowana jest przez jaz.