Symetria i asymetria osi łuku

Ogólnie można wymienić następujące względy, jakimi można kierować się przy wyborze osi luku:

a) wytrzymałościowe,

b) ekonomiczne,

c) technologiczne,

d) funkcjonalne,

e) estetyczne (program uprawnienia budowlane na komputer).
W praktyce projektanci najczęściej jednak z góry decydują się na przyjęcie osi luku w kształcie paraboli lub odcinka koła.

U podstaw takich decyzji leży najczęściej łatwość korzystania z gotowych rozwiązań i tablic służących do obliczania łuków. W wielu przypadkach, zwłaszcza tam gdzie występują jednostronne obciążenia zmienne, przesądzające o nośności konstrukcji, decyzje takie są zresztą uzasadnione.
Łuki występujące w praktyce inżynierskiej są z reguły symetryczne względem przekroju zwornikowego.
Najprostszym przykładem łuku asymetrycznego może być przepona łupiny cylindrycznej dachu pilastego. Rzędne osi przepony są w rozpatrywanym przypadku proporcjonalne do rzędnych linii sznurowej obciążenia zewnętrznego g, a tym samym do rzędnych wykresu momentu zginającego M zastępczej belki AB (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Przykładem innych asymetrycznych przekryć łukowych mogą być np. dachy przybudówek hal przemysłowych, hangarów itp.

Kształtowanie przekrojów łuku. W trójprzegubowych łukach o racjonalnych kształtach osi naprężenia w poszczególnych przekrojach łuku są wywołane jedynie przez siły podłużne. Wielkość tych sił przy obciążeniu radialnym jest stała, stąd przekrój łuku powinien być stały (uprawnienia budowlane).
nie odkształcenia łuku o zmiennym momencie bezwładności do obliczenia odkształcenia belki o stałym przekroju
Wartości te należy traktować jako orientacyjne. W lukach płaskich o dużych przekrojach powstają niekorzystne naprężenia dodatkowe, spowodowane wpływem sił podłużnych, skurczem betonu, wydłużeniem ściągów, przesunięciem podpór itp. Natomiast w lukach wiotkich, tj. wyniosłych i o niewielkiej wysokości przekroju, powstają również dodatkowe naprężenia, spowodowane dużymi odkształceniami łuku, wywołanymi obciążeniami, dla których oś łuku nie jest racjonalna (program egzamin ustny). Wielkości tych odkształceń w porównaniu z wymiarami luku są duże i powodują konieczność obliczania łuku wg teorii drugiego rzędu.

Ustroje łuków ożebrowe

Ustroje łukowo-żebrowe składają się z nośnych elementów łukowych, na których opierają się płatwie pokrycia dachu lub płyty żebrowe.
Konstrukcję nośną przekrycia mogą stanowić płaskie elementy łukowe lub ażurowe elementy rusztowe. Ustroje płaskie stosuje się najczęściej przy pokryciu płytami żebrowymi, które zapobiegają wyboczeniu się łuku z płaszczyzny.

Przy lekkich pokryciach dachu, np. eternitem falistym lub blachą falistą, stosuje się zazwyczaj ustroje rusztowe, zabezpieczone przeciw utracie stateczności siatkowym powiązaniem elementów rusztu w połaci dachu. Obydwa rodzaje konstrukcji pracują w podobny sposób i w zasadzie ich obliczenia różnią się tylko w szczegółach.
Ze względu na dużą pracochłonność wykonawstwa oba rodzaje konstrukcji wykonuje się obecnie niemal wyłącznie jako konstrukcje prefabrykowane.

Przekrycia płytowo-żebrowe na dźwigarach łukowych. W głównym elemencie nośnym - łukowym dźwigarze żelbetowym - rozróżniamy następujące części charakterystyczne:
a) wezgłowia łuku, tzn. części przypodporowe,
b) podpory łuku, tzn. elementy podpierające łuk w wezgłowiach,
c) zwornik lub klucz łuku - najwyższy punkt osi łuku,
d) ściąg i wieszaki ściągu w przypadku łuku ze ściągiem (opinie o programie).

Przekroje luków przy niewielkich rozpiętościach i obciążeniach przyjmuje się stale na całej ich długości. Przy znacznych obciążeniach i dużych rozpiętościach stosuje się zmienną wysokość przekroju (rzadziej również i szerokość przekroju).
Przy lukach opartych bezpośrednio na fundamentach o rozpiętości do 30 m stosuje się przekroje polne prostokątne lub teowe. Przy większych rozpiętoś- ciach bardziej racjonalne są luki kratowe ze względu na ich mniejszy ciężar.
Prefabrykowane luki żebrowe stosuje się przeważnie jako dwu- i trójprzegubowe (segregator aktów prawnych).
Prefabrykowane dźwigary lukowe z obetonowanymi ściągami i wieszakami są często wykonywane jako jeden ustrój plaski.

W przypadku konstrukcji bezściągowych oraz przy ściągach stalowych luk jest zazwyczaj dzielony w zworniku na dwie części składowe.
Połączenie luku ze ściągiem oraz składowych części luku w zworniku odbywa się za pomocą złącz śrubowych i spawania stalowych okuć zabetonowanych w lukach lub betonowania wypuszczonych prętów zbrojenia (promocja 3 w 1).