Szczepionki

Zasady powyższe stosowano z powodzeniem wielokrotnie, np. w próbie skuteczności szczepionek przeciw kokluszowi. Rodzice byli w tym przypadku informowani, że próby mają charakter doświadczalny, a co drugie dziecko otrzymywało szczepionkę neutralną. Szczepionki były znakowane w taki sposób, że ani dzieci, ani matki, ani lekarze robiący zastrzyki nie wiedzieli, które dzieci otrzymywały dawki prawdziwe, a które neutralne. W takich doświadczeniach musi być oczywiście prowadzona bardzo staranna rejestracja, osoby zaś prowadzące ją muszą być niezwykle sumienne. Podświadomy odbiór sygnałów (program uprawnienia budowlane na komputer).

Niekiedy organizowano doświadczenia w taki sposób, że obserwator przeprowadzający porównania utrzymywany był, jak przypuszczano, w nieświadomości co do tego, czy obserwuje obiekt badany, czy kontrolny, a jednak otrzymywano wyniki tendencyjne. Mogły one być spowodowane pewnym sposobem odbierania sygnałów przez obserwatora, z czego ten ostatni nie zdawał sobie sprawy. Zjawiska tego rodzaju mogą być niezwykle subtelne i trudne do zapobieżenia lub rozpoznania. Jako przykład opowiada się o pewnym starannym obserwatorze, który obserwował słabe zjawisko optyczne na granicy widzialności (jest to bardzo niebezpieczna sytuacja, która spowodowała wiele głośnych błędów) (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W celu zapobieżenia tendencyjności miał on asystenta, który uruchamiał w przypadkowy sposób migawkę i robił zapiski. (Uwierał on lub zamykał migawkę, zapisywał „o" (of fen) lub „g" (geschlosscn) i notował, czy obserwator widział słabe światło, czy też nie (uprawnienia budowlane). W wyniku otrzymano silną dominację wyników dodatnich. Gdy jednak asystent zmienił sposób zapisu na inny, nieznany obserwatorowi, wyniki okazały się nieznaczące. Nie ulega wątpliwości, że obserwator ulegał nieświadomie wpływowa różnych czasów skrzypienia pióra, związanych z wypisywaniem przez asystenta różnych liter!

Różnice podświadome

Blisko spokrewnione z tego typu błędem są systematyczne różnice między obiektem badanym a kontrolnym, nie spowodowane badaną zmienną, lecz skojarzone z nią i podświadomie wykorzystywane przez obserwatora do rozróżnienia (program egzamin ustny). Różnice te mogą być bardzo małe lub subtelne i odpowiednio trudne do zapobieżenia lub wykrycia. W doświadczeniu pokazowym, w którym duża grupa studentów podnosiła ciężkie butelki i starała się ocenić, która ze sztuk w każdej parze jest cięższa, użycie dwóch różnych typów butelek: okrągłych-ciemnych oraz kwadratowych-przezroczystych całkowicie sfałszowało wyniki, i to w uderzający sposób. W innej części doświadczenia, z parą na pozór podobnych butelek, jakaś inna nieokreślona różnica sfałszowała wyniki w sposób podobny, choć mniej zdecydowany. Przestrzeganie przypadkowości może wpłynąć na zmniejszenie tendencyjności z takich przyczyn, o ile możliwe jest wprowadzenie przypadkowości innych kłopotliwych zmiennych w stosunku do interesującej nas zmiennej. Oczywiście, jeżeli wpływ owych przyczyn jest znaczny, to wprowadzenie przypadkowości, choć wyeliminuje tendencyjność, nie zapobiegnie zmniejszeniu czułości doświadczenia (opinie o programie).

Tendencyjność przyrządów. Przyrządy i obiekty nieożywione wykazują często tendencyjność wskutek powiązania zmiennej badanej z innymi (segregator aktów prawnych). W szczególności przyrządy rzadko mierzą bezpośrednio to, co mają mierzyć,
Jeżeli warunki teoretyczne nie są całkowicie spełnione, to przyrząd może zacząć wskazywać coś zupełnie innego. Dla przykładu, woltomierz ma przetwarzać napięcie na wychylenie wskazówki, ale jeżeli impedancja źródła napięcia jest znacznie większa niż impedancja woltomierza, to woltomierz nie wskaże rzeczywistej wartości napięcia, ponieważ w gruncie rzeczy woltomierze są miernikami prądu z dodatkowymi opornikami i działają prawidłowo tylko ze źródłami o mniejszej impedancji. Rzadko się zdarza, iż jedno tylko doświadczenie traktuje się jako wystarczające (promocja 3 w 1).