Wieża wyciągowa

Zadaniem wieży wyciągowej jest przejęcie obciążeń od urządzeń wyciągowych, zapewnienie prowadzenia naczyń wydobywczych ponad zrębem szybu, uniemożliwienie - w przypadku awarii - wyciągnięcia naczyń ponad ustalony poziom oraz zabezpieczenie tych ostatnich od spadku w głąb szybu po uderzeniu o belki odbojowe i zerwaniu liny (lub lin) (program uprawnienia budowlane na komputer).

Ogólnie wieże wyciągowe można podzielić na:
a) wieże z maszynami wyciągowymi umieszczonymi na terenie obok szybu,
b) wieże z maszynami wyciągowymi umieszczonymi na wieży nad szybem.
Wieże te zmieniły w zasadniczy sposób ukształtowanie przestrzenne powierzchni kopalni (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W nowoczesnych konstrukcjach wielolinowych maszyn wyciągowych dotychczas stosowana jedna lina -nośna została zastąpiona przez kilka lin, z reguły przez 2 lub 4 liny. Dzięki temu można stosować liny o mniejszych średnicach, których wykonanie i kontrola są łatwiejsze. Wpłynęło to na zmniejszenie średnicy koła pędnego maszyny wyciągowej. Wskutek zmniejszenia średnicy tego w stosunku do kola wyciągu jednolinowego (n - liczba lin, na których zawieszone jest naczynie) zmniejszają się również wymiary i ciężar maszyny wyciągowej oraz silnika (uprawnienia budowlane).

Stworzyło to dogodne warunki dla umieszczenia maszyny wyciągowej na wieży. Umożliwiło również skrócenie lin i przyczyniło się do poprawienia warunków ich pracy przez zmniejszenie liczby zgięć oraz zredukowanie wpływów atmosferycznych. Osiągnięto także zmniejszenie zabudowy powierzchni kopalni przez ulokowanie na wieży maszyn wyciągowych, przetwornic, rozdzielni i innych urządzeń (program egzamin ustny). Oczywiście usytuowanie elektrycznych jednolinowych maszyn wyciągowych na wieży też jest możliwe i stosowano je już na długo przed II wojną światową. Wadą wież wyciągowych z maszynami jednolinowymi na górze jest to, że ciężar i wymiary tych maszyn wymagają masywnej podbudowy i znacznego zużycia materiałów.

Zastrzał wieży

Przez zastosowanie wielolinowych maszyn wyciągowych wada ta została w dużym stopniu zmniejszona (opinie o programie). Za pierwszą wieżę maszynową z wielolinową maszyną wyciągową uważana jest wieża w Bochum Hortel w Niemczech, oddana do użytku w grudniu 1947 r. Zasadniczy rozwój tych wież rozpoczął się jednak po roku 1950. Wielolinowe maszyny wyciągowe znalazły szczególnie szerokie zastosowanie w Szwecji. Jak podaje F. Lange, do roku 1960 na ogólną liczbę około 240 wykonanych w świecie wyciągów wielolinowych, w Szwecji zrealizowano około 80. W kraju pierwszy duży wyciąg wielolinowy uruchomiono z końcem 1963 roku w kopalni „Bolesław Śmiały” (segregator aktów prawnych). Wieże wyciągowe wykonuje się obecnie jako stalowe, żelbetowe, o konstrukcji mieszanej stalowo-żelbetowej lub wyjątkowo o konstrukcji zespolonej murowo-żelbetowej.

Do zalet wież żelbetowych, w porównaniu ze stalowymi, należy zaliczyć m. in.:
a) mniejsze koszty budowy,
b) niskie koszty utrzymania i konserwacji,
c) pełnościenna nośna konstrukcja żelbetowa stanowi zarazem zewnętrzne
ściany wieży,
d) ewentualny późniejszy wzrost obciążenia zmiennego może być uwzględniony już w czasie projektowania wieży i pociąga to za sobą stosunkowo niewielki wzrost kosztów.

Wieże te mogą być jednozastrzałowe lub z dwoma zastrzałami - zwane wieżami kozołowymi (dla maszyn wyciągowych umieszczonych po przeciwległych stronach szybu). Żelbetowe wieże wyciągowe z maszynami wyciągowymi umieszczonymi obok szybu wykonuje się jednak przede wszystkim jako zastrzałowe (promocja 3 w 1). Tradycyjna zastrzałowa wieża wyciągowa składa się z trzech zasadniczych części: zastrzału, głowicy i trzonu prowadniczego. Zastrzał wieży nachylony jest w przybliżeniu zgodnie z kierunkiem wypadkowej obciążenia od naciągu lin.