Wydłużenie dróg filtracji

Wydłużenie dróg filtracji osiąga się za przyczółkiem w sposób analogiczny, jak się to robi wzdłuż konturu fundamentu korpusu i płyty jazu, a więc przede wszystkim przez zastosowanie ścian szczelnych (program uprawnienia budowlane na komputer). Najczęściej stanowią one przedłużenie ciągu ściany górnej (korpusu) i dolnej (płyty) i przecinają przyczółek, który w miejscach przecięcia powinien być zdylatowany.

Zasady projektowania ekranu górnej ściany szczelnej pod przyczółkiem i poza nim od strony lądu ew. nasypu (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Ścianka szczelna poza przyczółkiem powinna górą wznosić się ok. 50 cm ponad poziom górnej wody. Jedynie przy ściance drewnianej zaleca się ją zakończyć ok. 50 cm poniżej poziomu zwierciadła wody ew. na możliwie najniższym poziomie wody spiętrzonej, jeśli poziom ten wykazuje większe wahania i przedłużyć ekran w górę za pomocą wkładki iłowej, która z kolei powinna być wzniesiona ok. 50 cm nad najwyższy poziom górnej wody (uprawnienia budowlane).

Przy tym jednak należy zachować odstęp od powierzchni terenu co najmniej 1,00-1,50 m, co odpowiada mniej więcej granicy przemarzania i zabezpiecza naziom przed wysadzinami spowodowanymi przez działanie mrozu na zawilgocony ił.
Jeśli odległość od poziomu wody spiętrzonej do spodu czołowej ścianki jazu wynosi S, to należy z punktu K leżącego na przecięciu zwierciadła górnej wody z licem przyczółka zatoczyć ćwiartkę koła promieniem S i zaprojektować schodkowy profil wbicia ścianki tak, aby cały łuk zawarty był wewnątrz obrysu ścianki. Jeśli skarpa wykopu dla przyczółka wychodzi poza obrys narysowanej krzywej należy ściankę przedłużyć tak, aby uzyskać co najmniej 1 m zakotwienia w rodzimym gruncie.

Przy przyczółkach mających od strony gruntu pochyłą ścianę i odsadzkę fundamentową zachodzi konieczność dodatkowego wypełnienia i uszczelnienia klina M; najprościej można to uzyskać wykonywując w tylnej partii przyczółka pionową przeponę betonową (program egzamin ustny).

Praktyka budownictwa wodnego

Analogicznie należy zaprojektować obrys dolnego ekranu szczelnego w przedłużeniu dolnej ścianki jazu, oczywiście przy uwzględnieniu okoliczności, że punkt K leży na poziomie dolnej wody i długość S jest odpowiednio mniejsza (opinie o programie).
Praktyka budownictwa wodnego wykazuje, że jedną z głównych przyczyn katastrof jazów jest nie dość ścisłe przestrzeganie wyłożonych wyżej zasad i że częściej zdarzają się przypadki rozmycia gruntów poza przyczółkami, niż podmycia budowli na skutek sufozji.

Niejednokrotnie przeważającą rolę odgrywają zjawiska rozmyć w bocznych skarpach koryta dolnej wody i towarzysząca tym zjawiskom erozja wsteczna. Jednak nie wolno zapominać, że przy osiadaniu gruntu zasypowego powstają często kawerny na granicy zasypki i przyczółka; wtedy wzdłuż styku wytwarzają się stosunkowo łatwo uprzywilejowane drogi filtracji, powodujące w konsekwencji zniszczenie budowli (segregator aktów prawnych). Dlatego też zarówno w projekcie, jak i w wykonawstwie należy zwracać szczególną uwagę na ten fragment budowli. Między innymi jest rzeczą celową zaopatrywanie pochyłej ściany przyczółka w dodatkowe przepony, wykonywanie ze szczególną starannością zasypki (ubijanie, wibrowanie) i stosowanie gradacji w materiale zasypkowym, tzn. zasypek z gruntu szczelniejszego od strony górnej wody oraz z gruntu nieszczelnego (żwir, kamienie, gruby piasek) w partii poniżej dolnego ekranu, która powinna działać jako drenaż i ułatwiać nieszkodliwy i szybki odpływ wody przesączającej się za przyczółkiem.

Rozwiązanie ekranu szczelnego poza przyczółkiem w przedłużeniu płaszczyzny przedniej ścianki jazu jest w zasadzie najprostsze i z reguły stosowane przy przyczółkach o skrzydłach prostopadłych; bywa też czasem stosowane przy innych typach przyczółków pod warunkiem zdylatowania przyczółka w płaszczyźnie ekranu (promocja 3 w 1).