Zmniejszenie zawartości cementu

Warto zaznaczyć, że gdy obniżanie wytrzymałości nie ma w budownictwie wodnym specjalnie istotnego znaczenia, bowiem naprężenia statyczne są zazwyczaj bardzo niewielkie, to obniżenie szczelności grozi zawsze zwiększeniem przecieków wraz z dalszymi konsekwencjami tego zjawiska (program uprawnienia budowlane na komputer).

Dlatego też obniżanie dozowania cementu powinno być kompensowane albo przez specjalnie staranny dobór uziarnienia kruszywa (ze szczególnym naciskiem na czystość i precyzję dozowania frakcji piaszczystych) - albo przez dodawanie specjalnych środków uszczelniających do betonu, produkowanych w postaci proszków lub płynów.
Zmniejszenie zawartości cementu, o ile nie chce się nadmiernie obniżyć wytrzymałości betonu, powinno być związane z redukcją ilości wody zarobowej, co jednak grozi także zmniejszeniem urabialności i może prowadzić do tworzenia się tzw. raków w betonie, a więc partii wypełnionych kruszywem bez udziału zaprawy (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Z drugiej strony nadmiar wody w stosunku do cementu daje poza obniżką wytrzymałości tę dodatkową niedogodność, że w porach betonu pozostają pewne ilości wody nie wiążącej się z cementem, która pod działaniem mrozu rozsadza zewnętrzną warstwę betonu i stopniowo prowadzi do zniszczenia konstrukcji. Nawiasowo warto wspomnieć, że ta właśnie okoliczność sprawiła niemal zupełne wyeliminowanie z budownictwa wodnego masy betonowej ciekłej, szeroko lansowanej przez technikę amerykańską w latach 1920-30 (uprawnienia budowlane).
Przeciwstawność cytowanych wyżej argumentów sprawia, że z obniżką zawartości cementu nie można iść zbyt daleko, zaś ewentualny niedostatek urabialności należy kompensować bardzo starannym układaniem mas betonowych przy użyciu wibratorów pozwalających na stosowanie konsystencji masy betonowej niejako granicznej między „plastyczną” a „wilgotną”. Wreszcie trzeba dodać, że w wielu przypadkach podejmowane były próby poprawiania urabialności przez stosowanie specjalnych domieszek napowietrzających (air-entra- ining-agents) (program egzamin ustny).

Obniżenie kaloryczności cementu

Domieszki owe charakteryzują się tym, że w trakcie rozpoczynania reakcji chemicznych cementu z wodą wydzielają one banieczki powietrza, które po pierwsze działają przy układaniu betonu jako swojego rodzaju smar zapewniający większą przesuwność, a więc i urabialność masy betonowej, zaś w trakcie wiązania i twardnienia wypierają zbędną wodę na zewnątrz, wypełniając pory betonu, który w ten sposób staje się mniej wrażliwy na działanie mrozu (opinie o programie).

We Francji stosowane są chętnie tego typu domieszki: Frioplast i Darex-AEA, dodawane w ilości 0,4-^0,6% od ciężaru cementu, co zapewnia wypełnienie powietrzem porów, stanowiących 3-4% objętości betonu; analogicznym produktem w Szwajcarii jest Barra 55-Vinsol (f-ma Maynadier & Cie, Ztirich) oraz w Ameryce Vinsol-Resin (prod. Hercules Powder Co. Wilmington/Delaware).
Jak było wspomniane wyżej, kaloryczność normalnych cementów portlandzkich charakteryzuje się wydzielaniem ciepła w ilości ok. 70 kcal/kg w ciągu 3 pierwszych dób wiązania i twardnienia betonu, przy czym wskaźnik ten bywa różny dla różnych gatunków cementu, a ponadto ulega drobnym odchyleniom w toku bieżącej produkcji. Zwróciliśmy uwagę, że w budownictwie lądowym wysoka kaloryczność jest zjawiskiem pożądanym, natomiast w budownictwie wodnym - przy betonach masowych - wyraźnie niekorzystnym.

Otóż nie zmieniając w zasadzie chemicznego składu cementu można obniżyć jego kaloryczność przez grubszy przemiał; przy większej średnicy ziarn następuje redukcja ich powierzchni w stosunku do objętości, dzięki czemu reakcja wody z cementem przebiega wolniej i wytwarzanie ciepła rozciąga się na dłuższy okres czasu przy obniżeniu intensywności tego zjawiska (segregator aktów prawnych).

W tych warunkach oczywiście i przyrost wytrzymałości jest wolniejszy - objaw, który byłby niekorzystny w budowlach żelbetowych i w ogóle w budownictwie lądowym, lecz nie ma żadnego znaczenia w budownictwie wodnym, gdzie naprężenia są znacznie niższe, zaś pełne obciążanie budowli następuje z reguły w kilka lat po wykonaniu partii fundamentowych, poddanych właśnie owym największym naprężeniom (promocja 3 w 1).