Dawka hałasu

W przypadku hałasów, których przebieg w funkcji czasu jest zmienny w taki sposób, że nie można mówić o powtarzalności maksimów, lub minimów, na którym pokazano przebieg poziomu ciśnienia akustycznego, który występował na stanowisku roboczym do przedmuchiwania kadłubów silników sprężonym powietrzem należy oprócz maksymalnej i minimalnej wartości poziomu dźwięku podać jego przebieg w postaci wykresu (program uprawnienia budowlane na komputer).

Przyrządem, który upraszcza tego’ rodzaju zapis, jest dozymetr. Przeważnie jest to przyrząd kieszonkowy, a więc przystosowany do ciągłego noszenia go przez pracownika w czasie całego dnia pracy, z wbudowanym odpornym mechanicznie mikrofonem, który razem ze wzmacniaczem umieszcza się bezpośrednio w pobliżu ucha. Cyfrowy miernik dozymetru wskazuje dawkę hałasu w procentach dozwolonej wartości dziennej, sygnalizując przekroczenie poziomu niebezpiecznego dla zdrowia (program uprawnienia budowlane na komputer).

Podczas pomiarów należy zdawać sobie sprawę z tego, czym mierzymy i co mierzymy. Chcąc wykonać pomiar, należy przede wszystkim zapoznać się z instrukcją obsługi przyrządu, którym te pomiary chcemy wykonywać, oraz z zakresem wielkości mierzonych przez ten przyrząd. Podano charakterystykę przenoszenia typowego miernika poziomu dźwięku z mikrofonem pojemnościowych w funkcji częstotliwości, przy różnych położeniach źródła dźwięku względem tego przyrządu (uprawnienia budowlane).

Jak widać z rysunku, gdy źródło to znajduje się z przodu wzdłuż osi głównej mikrofonu (0°) charakterystyka ta jest w przybliżeniu liniowa dla zakresu od ok. 10 do ok. 25 000 Hz. Dla położenia pod kątem 30° jest ona w przybliżeniu liniowa do częstotliwości ok. 10 000 Hz, a dla pozostałych położeń boku i z tyłu przyrządu dla zakresu do ok. 1000 Hz. Omawiany wykres wygodniej nieraz przedstawić w postaci charakterystyki kierunkowości; charakterystykę taką dla wymienionego przyrządu (chodzi tu przede wszystkim o rodzaj zastosowanego mikrofonu) (program egzamin ustny).

Maksymalne czułości mikrofonu

W przypadku pomiarów wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w pomieszczeniach o dużej chłonności akustycznej, a więc w polu akustycznym zbliżonym do swobodnego, mikrofon przyrządu pomiarowego należy ustawić w ten sposób, aby oś maksymalnej czułości mikrofonu (patrz wyżej) znajdowała się w kierunku badanego źródła (opinie o programie).

Mikrofon ten powinien znajdować się w odległości większej niż 0,5 m od osoby wykonującej pomiary, aby w ten sposób zmniejszyć prawdopodobieństwo wpływu fal odbitych od tej osoby na wynik pomiaru. Nie jest wskazane, aby w czasie pomiarów w bliskości przyrządu znajdowały się inne osoby, a niedopuszczalne, aby znajdowały się one między mikrofonem a źródłem mierzonego dźwięku. Z tych samych względów podczas pomiarów mikrofon powinien znajdować się w odległości nie mniejszej niż 1 m od ścian i innych powierzchni, zwłaszcza gładkich, silnie odbijających dźwięk.

W przypadku pomiarów wykonywanych w pomieszczeniach o małej chłonności akustycznej, a więc w polu akustycznym zbliżonym do rozproszonego, miejsce i kierunek ustawienia mikrofonu są mniej ważne, ponieważ w pomieszczeniach takich w zasadzie w każdym miejscu (jednakże w odległości co najmniej 1-4-1,5 m od powierzchni ograniczających to pomieszczenie) ciśnienie akustyczne powinno mieć w przybliżeniu stałą wartość (segregator aktów prawnych).

Podczas wykonywania pomiarów należy liczyć się z nieuniknionymi błędami, m.in. błędami odczytu wynikającymi ze zmienności badanych przebiegów w czasie. W odniesieniu do pomiarów poziomu dźwięku przebiegu ustalonym błędy te na ogół nie przekraczają ± 2 dB. Z tych też względów wyniki pomiarów lub obliczeń wartości średnich podaje się zazwyczaj z zaokrągleniem do 1 dB.

Stosowaną aparaturę pomiarową należy okresowo kontrolować, w szczególności zaś cechować mikrofony. Cechowanie wykonuje się przy zastopowaniu standardowych źródeł dźwięku. Okresową legalizację pomiarowej aparatury akustycznej przeprowadza Polski Komitet Normalizacji Miar oraz upoważnione przez ten Komitet instytuty naukowo-badawcze i wyższe uczelnie (promocja 3 w 1).