Elementy sterownicze

Przed przystąpieniem do wykonania pewnej części warto więc zapoznać się z katalogami i sprawdzić, czy część ta nie figuruje jako wyrób znormalizowany. W pewnych przypadkach można zaprojektować przyrząd łącząc kilka elementów’ sterowniczych ze sobą, co znacznie ułatwia obsługę. Dobrze znanym tego przykładem jest odbiornik radiowy, w którym wszystkie czynności strojenia wykonuje się za pomocą jednej gałki zamiast trzech lub czterech, które były konieczne w początkowych rozwiązaniach. Celowość podejmowania starań w kierunku realizacji omawianego postulatu jest zależna od tego, w jaki sposób i jak często przyrząd jest używany (program uprawnienia budowlane na komputer).

Elementy sterownicze można połączyć ze sobą mechanicznie za pomocą pasów, łańcuchów i kół łańcuchowych, linek, wałków, stalowych taśm, drążków itp. Najprostsze jest złączenie elementów zdwojonych, np. kondensatorów obrotowych poszczególnych obwodów strojonych odbiornika radiowego, które zwykle montuje się na wspólnej osi (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Trudniejsze jest uzyskanie w całym zakresie sterowania właściwego wzajemnego nastawienia elementów niepodobnych do siebie. Zagadnienie upraszcza się, gdy wymagania można wyrazić w postaci związków geometrycznych. Przykładem tego może być spektrometr o siatce wklęsłej, w którym konieczne jest zachowanie pewnych zależności geometrycznych między położeniami szczeliny i siatki oraz położeniem i kierunkiem kliszy fotograficznej (uprawnienia budowlane). Sposób rozwiązania oparty na zwykłym mechanizmie dźwigniowym. Szczelina S, klisza fotograficzna P i siatka G muszą być rozmieszczone na kręgu koła (koła Rowlanda) o promieniu R równym połowie promienia wklęsłej siatki. Siatka jako całość może poruszać się swobodnie wzdłuż linii T i obracać się dookoła swej pionowej osi symetrii, przy tym jednak jest sztywno związana z dźwignią B₂ o długości R (program egzamin ustny).

Proste związki geometryczne

Tam, gdzie nie występują proste związki geometryczne, zagadnienie staje się trudniejsze, lecz jeszcze jest rozwiązalne. Rozważmy np. sprawę nastawienia szczeliny spektrografu przy zmianie długości fali. W tym przypadku zależności nie są proste, można jednak wyciąć krzywkę, która spowoduje ruch szczeliny według dowolnej żądanej funkcji położenia pryzmatu (opinie o programie).

Dźwignia B₂ jest połączona kołkiem z dźwignią B_x o takiej samej długości, związaną sztywno z uchwytem kliszy fotograficznej P. Uchwyt ten może się poza tym swobodnie obracać dokoła osi pionowej przechodzącej przez unieruchomioną szczelinę S. Oczywiście okrąg o promieniu R ze środkiem w punkcie C zawsze przechodzi przez, tak więc układ jest stale zogniskowany i właściwie zestrojony, niezależnie od zakresu długości fali. W pewnych przypadkach mechanizmy dźwigniowe można skonstruować tak, aby odwzorowywały szeroki zakres wzajemnych zależności występujących w przyrządach pomiarowych czy też mechanizmach liczących (segregator aktów prawnych).

Jeżeli postać wymaganej funkcji musi być często zmieniana, to wycinanie krzywek stalowych staje się zbyt kłopotliwe i trzeba zastosować układ, w którym wystarczą krzywe narysowane na papierze lub krzywki z kartonu, folii aluminiowej itp. Opracowano kilka układów tego rodzaju. Tak więc krzywka kartonowa może działać jako element sterujący za pośrednictwem urządzenia, w którym wykorzystuje się wiązkę światła i fotokomórkę. Zbudowano również układ z fotokomórką wymuszający ruch dźwigni według krzywej narysowanej na krążku. Sterowanie może się również odbywać na zasadzie elektrycznej przewodności krzywki. Wszystkie te układy dają się zrealizować, wymagają jednak zestawów aparaturowych znacznie bardziej skomplikowanych w porównaniu ze zwykłymi krzywkami mechanicznymi; warto je stosować wtedy, gdy konieczne jest częste wprowadzanie nowych krzywych (promocja 3 w 1). Przedstawione tu układy są czasem konieczne zanim uda się osiągnąć automatyzację danego przyrządu. Natomiast w początkowym stadium rozwoju konstrukcji aparatury są zupełnie nieopłacalne, podobnie jak każda komplikacja, która nic jest bezwzględnie konieczna.