Materiały ceramiczne

Człon I składa się z czterech cyfr określających grupę i rodzaj materiału malarskiego; np. 3162 emalie ftalowe specjalne, schnące w powietrzu. Człon II, składający się z trzech cyfr, określa odmianę materiału, np. 424 na metale lekkie. Człon III określa kolor oraz wygląd powłoki, np. w oznaczeniu 011 pierwsze dwie cyfry (01) określają kolor (biały), a ostatnia (1) wygląd powłoki (matowa). Ostatecznie materiał malarski o symbolu cyfrowym: jest to emalia ftalowa schnąca w piecu, przeznaczona do malowania metali lekkich, biała, matowa (program uprawnienia budowlane na komputer).

Materiały ceramiczne są to tworzywa uzyskane z drobnych ziarn mineralnych przez wypalenie ich w temperaturze od kilkuset do 2000 ^JC (ok. 2300 K). Składają się one głównie ze związków tlenu z krzemem, glinem, tytanem oraz litowcami i wapniowcami. Uzyskany po wypaleniu materiał odznacza się dobrą wytrzymałością mechaniczną i ma budowę zwartą, lecz niejednorodną. W materiałach ceramicznych można wyróżnić trzy główne fazy: krystaliczną, bezpostaciową (szklistą) i pory. Brak jednorodności oraz porowatość materiału, który zależy od stopnia jego spieczenia, mają wpływ na własności fizykochemiczne i mechaniczne wyrobów ceramicznych (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Materiały ceramiczne są pod wieloma względami przeciwieństwem metali: nie przewodzą prądu elektrycznego, nie są przewodnikami ciepła, nie mają cech kowalności i ciągliwości, są kruche. W porównaniu z metalami mają silnie rozwinięte trzy własności:

• odporność na działanie korozyjne rozmaitych czynników, a zwłaszcza kwasów,
• dużą twardość i odporność na ścieranie,
• odporność na działanie wysokiej temperatury w atmosferze utleniającej (uprawnienia budowlane).    

Do ceramiki w szerokim znaczeniu tego słowa często zalicza się obok właściwych materiałów ceramicznych omówionych w niniejszym rozdziale również spoiwa, zaprawy i betony oraz szkło. Wynika to z podobieństwa bazy surowcowej, technologii wytwarzania i własności wyrobów (program egzamin ustny).

Surowce plastyczne

Podstawowymi surowcami ceramicznymi są minerały o budowie krystalicznej, powstałe w skorupie ziemskiej w wyniku procesów geologicznych. Surowce stosowane w ceramice dzieli się na: plastyczne i nieplastyczne (opinie o programie).

Są to uwodnione glinokrzemiany, zawierające w swym składzie minerały ilaste, takie jak kaolinit, ilit, montmorylonit i inne. Zazwyczaj zawierają one ponadto nieznaczne ilości różnych zanieczyszczeń wpływających na własności surowca, np. obniżających własności plastyczne po nawilżeniu (piasek) lub przyspieszających jego spiekanie się w czasie ogrzewania do wysokich temperatur (związki żelaza, magnezu, sodu). Do surowców plastycznych dających się łatwo formować po zarobieniu wodą należą kaoliny, gliny, iły i margle.

Kaoliny są skałami osadowymi, powstałymi wskutek wietrzenia skał magmowych. Głównym minerałem występującym w kaolinach jest kaolinit (A1₂0_:, • 2Si0₂ • 2H_sO), którego zawartość wynosi 40-60%. Poza tym kaoliny zawierają kwarc, skalenie i łuszczki. Barwa kaolinów jest biała lub kremowa. Stosuje się je jako główny składnik porcelany oraz niekiedy do wyrobu fajansu, porcelitu i materiałów ogniotrwałych (segregator aktów prawnych).

Gliny, podobnie jak kaoliny, są skałami osadowymi. Poza kaolinitem zawierają ilit lub montmorylonit oraz związki Fe, Ca, Mg, Na i K. Gliny są bardziej plastyczne od kaolinu. Domieszkami szkodliwymi w glinach są wszystkie cząstki mineralne o ziarnach większych niż 2 mm, a zwłaszcza margiel, gips i piryt. Żwir i piasek kwarcowy o ziarnach powyżej 1 mm powodują kruchość wyrobów i zmniejszają ich wytrzymałość mechaniczną. Szkodliwie działają również sole rozpuszczalne, zwłaszcza siarczany, powodujące „puchnięcie” wyrobów w temperaturze spiekania. Zawartość substancji organicznych w glinach również powoduje „puchnięcie" wyrobów. Gliny jako surowiec ceramiczny są stosowane do wyrobów porcelitowych, fajansowych, kamionkowych, klinkierowych, ogniotrwałych, garncarskich i ceglarskich. Najczystsze z glin są stosowane do produkcji fajansu a nawet porcelany (promocja 3 w 1).