Relatywny spadek zatrudnienia

Występuje to szczególnie wyraźnie w budownictwie, gdzie relatywny spadek zatrudnienia wynika tylko częściowo z usprawnień i lepszej organizacji pracy, a w dużej części wiąże się przechodzeniem na technologie coraz bardziej uprzemysłowione, co z kolei zwiększa zatrudnienie w innych sektorach gospodarki.

Następnym zarzutem jaki można wysuwać przeciwko wyznaczaniu stopy oprocentowania na podstawie tylko wydajności pracy jest, że postęp w tej dziedzinie nie jest jedynym sposobem zwiększania obfitości środków ułatwiającej ponoszenie przyszłych nakładów i stanowiącej jedno ze źródeł odczuwanych preferencji czasowych (program uprawnienia budowlane na komputer). Przy gospodarce ekstensywnej, podobne ilościowe efekty są bowiem osiągalne przez zwiększenie zatrudnienia. Pomiar preferencji czasowych wiąże się więc nie tylko z wydajnością pracy i raczej z ogólnym wzrostem gospodarczym, na który składają się wszystkie czynniki wpływające na rozwój (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Przyjęcie tempa ogólnego wzrostu, a praktycznie dochodu narodowego jako kryterium, oznaczałoby analogiczny sposób wartościowania preferencji czasowych przy wszystkich nakładach. Wydaje się jednak, że inną skalą pomiaru trzeba obiektywnie oceniać przyszły strumień kosztów i usług np. w budynku mieszkalnym o okresie użytkowania 50 i więcej lat, a inaczej powinno się mierzyć preferencje czasowe związane z obiektem przemysłowym o krótkim okresie amortyzacji (uprawnienia budowlane). Łączny wynik kumulacyjnego działania procentu składanego, przy sprowadzeniu do porównywalności przyszłych nakładów dla długich okresów, staje się bowiem niewspółmierny z efektem analogicznego działania dla krótkiego okresu (program egzamin ustny).

Dygresje wartości

Dygresje wartości, przy bardzo różnych długościach rozpatrywanych okresów, przestają być odbiciem wzajemnych preferencji czasowych. Natomiast osiągnięta formalnie porównywalność może stawać się źródłem fałszywych decyzji. Przyjęcie np. zbyt wysokiej stopy w rachunku kosztu finalnego nowego budynku mieszkalnego będzie sugerować wybór projektu o najniższej kapitalności, bo wysokie nominalne koszty napraw, związane zwykle z takim projektem, staną się po ich zdyskontowaniu kalkulacyjnie stosunkowo bardzo niskie (opinie o programie).

Taka sama stopa zastosowana w rachunku finalnym inwestycji przemysłowej może skłaniać natomiast nie zawsze słusznie do wyboru drugiego wariantu, bo przyszłe koszty dla krótkiego okresu użytkowania będą stanowić po operacji dyskontowej nadal pozycję stosunkowo dostatecznie wysoką, aby warto było dążyć do jej ograniczenia, przez wybór cenniejszej technologii.

Porównywalność efektów zastosowania tej samej stopy przy różnych okresach użytkowania jest tym samym do pewnego stopnia iluzoryczna (segregator aktów prawnych). Wydaje się więc, że jakkolwiek parametry makroekonomiczne, na których powinno się opierać kalkulacyjną stopę oprocentowania, powinny być wspólne, to celowe jest późniejsze różnicowanie stopy, jednakże nie w przekroju gałęziowym, ale według okresów użytkowania obiektów będących przedmiotem rachunku.

Pożądana dla gospodarki mieszkaniowej kalkulacyjna stopa oprocentowania nie powinna być zbyt wysoka, z uwagi na bardzo długie stosunkowo okresy użytkowania, z jakimi ma się tu do czynienia. Z drugiej strony, w aktualnych warunkach, nie może ona być także przesadnie niska, by nie ograniczać opłacalności remontów i nie stwarzać preferencji dla wyburzeń i inwestycji restytucyjnych (promocja 3 w 1).

Sprecyzowanie wysokości stopy oprocentowania, z zachowaniem poprzednio wymienionych warunków, wydaje się możliwe na gruncie metodologii zaleconej w 1962 r. przez Komisję Planowania, przy badaniach efektywności inwestycji. Według powyższej metodologii, podstawowym elementem przy porównaniach efektywności różnych wariantów inwestycyjnych, jest jak wiadomo tzw. graniczny czas zwrotu nakładów, czyli okres, w którym następuje restytucja założonego w danym wariancie przyrostu wydatków inwestycyjnych, drogą oszczędności osiąganych na kosztach eksploatacji ( w porównaniu z przyjmowanym obiektem bazowym).