Stałe fazy

Mieszanka surowcowa w wyniku ogrzewania jej do temperatury ok. 1200°C ulega istotnym przemianom, które dokonują się kolejno na drodze reakcji między fazami stałymi i składa się z następujących czterech głównych faz stałych (program uprawnienia budowlane na komputer).
Tak przygotowany materiał wkracza do końcowego etapu obróbki cieplnej, tj. spiekania przy udziale fazy ciekłej, której podstawowe cechy, a więc skład chemiczny i temperatura pojawienia się wyznaczone są przez eutektykę dotyczącą odpowiedniego obszaru układu wieloskładnikowego, zbudowanego z tlenków wchodzących w skład mieszanki surowcowej.

Najprostszą choć odległą od warunków przemysłowych podstawę do uzyskania orientacyjnych informacji o składzie i temperaturze pojawienia się fazy ciekłej w czasie spiekania klinkieru portlandzkiego daje analiza układu trójskładnikowego CaO - Si02 - Al2Os. Część tego układu, obejmującą bogate w wapno mieszanki trzech jego składników tlenkowych. Jak widać z rysunku, miszanki KP odpowiadające swym składem klinkierowi portlandzkiemu leżą w granicach trójkąta współtrwałości (trójkąta kompozycyjnego) C8S - C2S - C8A (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Wynika z tego, że ciekłe stopy tych mieszanek w czasie ich studzenia w sposób zapewniający zachowanie równowagi układu, będą krystalizować wzdłuż odpowiednich krzywych granicznych, aby po ostygnięciu do temperatury 1455 C w punkcie zerozmiennym Z, gdy wykrystalizuje ostatnia kropla stopu, zamienić się na polikrystaliczne ciało stałe złożone z trzech i tylko trzech rodzajów kryształów: C8S, C2S i C8A.

Powyższy przebieg zjawiska nie może być jednak odniesiony do warunków przemysłowych, ponieważ produkcja klinkieru nie odbywa się drogą całkowitego stopienia mieszanki surowcowej i doprowadzania uzyskanego stopu do krystalizacji przez studzenie. Technologia wytwarzania klinkieru polega na ogrzewaniu mieszanki do temperatury zapewniającej jej częściowe stopienie. Wypada więc odwrócić przytoczoną wyżej analizę zjawisk towarzyszących studzeniu stopionych mieszanek KP i rozważyć procesy zachodzące przy ogrzewaniu „surowych” mieszanek (uprawnienia budowlane).

Technologia wytwarzania klinkieru

Początkowy etap ogrzewania tych trójskładnikowych mieszanek wyzwala w nich reakcje przebiegające między fazami stałymi i prowadzące do powstania ortokrzemianu wapniowego C2S i glinianu trójwapniowego C3A, przy czym obok tych dwóch związków pozostaje jeszcze pewna ilość niezwiązanego tlenku wapniowego (program egzamin ustny). Prawidłowe odczytanie rozważanego odwzorowania składu trójskładnikowego pozwala stwierdzić, że dalsze ogrzewanie mieszaniny powyższych trzech faz prowadzi do pojawienia się fazy ciekłej przy temperaturze 1455cC, przy czym odpowiadający tej temperaturze zero zmienny punkt Z wyznacza skład chemiczny stopu w chwili pojawienia się pierwszych jego kropel (opinie o programie).

Rozważany układ CaO - Si02 - A1208 jest stosunkowo prosty i ułatwia zrozumienie mechanizmu przemian zachodzących przy ogrzewaniu mieszanek modelujących klinkier portlandzki do ich spieczenia przy udziale fazy ciekłej. Jednakże, jak już wspomniano, ten trójskładnikowy układ daleki jest od realnych surowcowych mieszanek przemysłowych, które są układami zbudowanymi ze znacznie większej liczby składników (tlenków).
Obecność w mieszankach przemysłowych, obok CaO, SiOz, A1208, także innych tlenków: Fe208, MgO, Na20, K20 itp. stanowi dla technologii klinkieru portlandzkiego okoliczność nader korzystną bowiem obniża znacznie temperaturę pojawienia się fazy ciekłej, co ułatwia spieczenie i pozwala na masowe wytwarzanie klinkieru portlandzkiego w sposób ekonomiczny, bez konieczności stosowania nadmiernie wysokich temperatur (segregator aktów prawnych).

Wykazuje to analiza układu czteroskładnikowego, utworzonego przez uzupełnienie układu CaO - SiOz - Al2Os tlenkiem żelazowym. Część wewnętrznej przestrzeni czworościanu CaO - Si02 - Al2Og - Fe2Os obejmuje mieszanki modelujące klinkier portlandzki.

Punkt zerozmienny odnoszący się do tych mieszanek i wyznaczający pojawienie się fazy ciekłej charakteryzuje się temperaturą 1338 :C, a więc znacznie niższą od temperatury topienia eutektyku odpowiednich mieszanek i układu trójskładnikowego CaO - Si02 - A1203 (promocja 3 w 1).