Starożytne budowle egipskie i greckie

W starożytnych budowlach egipskich i greckich do przykrycia przestrzeni ponad słupami, między ścianami i słupami oraz otworów w ścianach stosowano tzw. architrawy, tj. ciosy kamienne pracujące jak belki, najczęściej na 2 podporach (program uprawnienia budowlane na komputer).

Architraw jako belka swobodnie leżąca na 2 podporach pracuje na ściskanie w warstwach górnych i na rozciąganie w warstwach dolnych. Jak wiadomo - kamienie wykazują wytrzymałość na rozciąganie przeszło dwadzieścia razy mniejszą niż na ściskanie, toteż przykrycie architrawem kamiennym nie daje możności wyzyskania wielkiej wytrzymałości kamienia na ściskanie, a przeto w czasach dzisiejszych jest konstrukcją wytrzymałościowo nieusprawiedliwioną.

Aby wytrzymałość kamieni w przykryciach otworów zwłaszcza większych była należycie wyzyskana, kamienie powinny być tak ułożone, aby podlegały nie zginaniu, ale prawie wyłącznie tylko siłom ściskającym. Takim warunkom odpowiadają sklepienia (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Sklepienia są to konstrukcje układane ponad pewnymi przestrzeniami w ten sposób, że przenoszą one obciążenia na podpory, podlegając prawie wyłącznie naprężeniom ściskającym. Sklepienia kamienne są zespołami kamieni o kształcie specjalnie dobranym, najczęściej klinowym. Sklepienia przykrywające otwory w murach zwane są pospolicie lukami lub łąkami.

Przy rozmieszczaniu kamieni zarówno kliny A, B, C, jak i A’, B’, C’ ciążąc w dół pod wpływem ciężaru własnego i obciążenia zewnętrznego pionowego cisną na kliny sąsiednie i rozpychają je; o ile kamienie są dostatecznie wytrzymałe na ściskanie, a podpory M i N - nieruchome, to ciśnienie na kliny nie wywołuje ani przesunięcia, ani zmiażdżenia, cały zaś układ pozostaje w równowadze (uprawnienia budowlane). Równowaga kamieni B i B’, a zespołu kamieni ABC lub A’B’C. Sklepienia spotykane są już w wykopaliskach sumero-akkadyjskich z 4 tysiąclecia przed naszą erą, jednak rozwój ich na wielką skalę nastąpił dopiero w budownictwie rzymskim. W Polsce pojawiły się sklepienia najprawdopodobniej już w pierwszych budowlach kościelnych. Najstarsze sklepienia zachowały się w rotundzie na Wawelu z X w i w części grobu Mieszka I, niedawno odkopanej w katedrze poznańskiej. Od zamierzchłych czasów aż do połowy wieku XIX sklepienia były jedyną konstrukcją ognioodporną używaną w Polsce do stropów w budynkach (program egzamin ustny). Znaczny rozwój sklepień w Polsce możemy zaobserwować już w budowlach XII wieku. Każde sklepienie ograniczone jest od dołu powierzchnią podniebienną (podniebienie), a od góry tzw. powierzchnią grzbietową.

Sklepienia

Sklepienia klasyfikuje się przede wszystkim w zależności od kształtu powierzchni podniebiennej na:

a) sklepienia o pojedynczej krzywiźnie,

b) sklepienia płaskie,

c) sklepienia o podwójnej krzywiźnie,

d) sklepienia złożone (opinie o programie).

Powierzchnia podniebienna sklepień o pojedynczej krzywiźnie jest powierzchnią walcową o stałym lub zmiennym promieniu krzywizny, może być również utworzona z kilku przecinających się wzdłuż tworzących powierzchni walcowych. Charakterystyczne linie proste w sklepieniu są następujące: krawędzie wewnętrzne wezgłowi AA’ i BB’, oś sklepienia OO’, tj. prosta równoległa do tworzącej podniebienia, przechodząca przez środek linii łączącej krawędzie wewnętrzne wezgłowi, szczyt sklepienia CC’, tj. tworząca podniebienia znajdująca się w jednej pionowej płaszczyźnie z osią (segregator aktów prawnych).

Charakterystyczne wymiary sklepienia: rozpiętość sklepienia w świetle L jest odległością w rzucie poziomym między krawędziami wewnętrznymi obydwóch wezgłowi, strzałka sklepienia OC jest odległością między osią i szczytem, grubość sklepienia jest odległością między powierzchnią podniebienną i grzbietową; grubość może być stała lub zmienna (promocja 3 w 1).