Turbina

AKCYJNA TURBINA, turbina, w której energia ciśn. czynnika roboczego (cieczy, pary, gazu) zmienia się całkowicie w energię kinet. przed dojściem czynnika do wirnika. AKCYJNY KAPITAŁ, określony statutem kapitał zakładowy spółki akcyjnej; powstaje w wyniku emisji i sprzedaży akcji; równa się sumie ich nominalnej wartości, stanowi podstawę działalności i materialnej odpowiedzialności spółki wobec wierzycieli (program uprawnienia budowlane na komputer).

AKCYZA, rodzaj podatku pośredniego, obciążającego artykuły konsumpcyjne; pobierana zwykle od przedsiębiorcy, który wlicza ją do ceny towarów i usług, obciążając tym samym konsumenta; a. nakłada się zarówno na artykuły powszechnego użytku, jak i luksusowe, np. sól, alkohol, papierosy, samochody; w krajach wysoko rozwiniętych występuje jako odrębny podatek konsumpcyjny; w Polsce, w ramach reform gosp., wprowadzona 1993 wraz z VAT. AKCZAKAJA, bezodpływowe obniżenie w Tlirkmenii, na pustyni Kara-kum; 81 m n.p.m (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

AKDŻAWADŻAT (fr. Akjoujt), miejscowość w zach. Mauretanii; 2,5 tys. mieszk. (1976); ośr. eksploatacji rud miedzi. AKEFALICZNY, określenie bezgłowego stwora w przedstawieniach sztuk plastycznych. AKERMAN -» Biatogród nad Dniestrem. AKERMAKiSKA KONWENCJA 1826, zawarta w Akermanie między Rosją a Turcją; m.in. potwierdziła warunki pokoju bukareszteńskiego 1812, dotyczące Serbii, Mołdawii i Wołoszczyzny (uprawnienia budowlane).

AKIBA BEN JOSEF, ok. 50-ok. 132, rabin; jeden z twórców doktryny talmudycznej; współorganizator powstania Bar Kochby. AkIHITO (Tsuyu-no Miya), ur. 1933, najstarszy syn ces. Hirohito; 1952 uznany za następcę tronu, od 1989 cesarz Japonii. AKIMOW Nikołaj P., 1901-68, ros. reżyser i scenograf.; długoletni dyr. leningradzkiego Teatru Komedii; inscenizacje, m.in. Hamlet Szekspira, Sprawa A. Suchowo-Kobylina (program egzamin ustny).

Reakcja obronna

AKINEZJA, med. zredukowanie lub brak ruchów wskutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu, bólu, zmian w układzie nerwowym, także wskutek zaburzeń czynności psychicznych. AKINEZJA, biol. u zwierząt chwilowy stan zahamowania ruchów, najczęściej jako reakcja obronna przed wrogiem; występuje np. u ptaków, owadów, jest wynikiem spastycznego skurczu mięśni (opinie o programie).

AKITA, m. w Japonii (pn. Honsiu), ośr. adm. prefektury A., port nad M. Japońskim; 296 tys. mieszk. (1985); przemysł rafineryjny, chem., drzewny, celu- lozowo-papiern.; port lotn.; uniwersytet. AKKA, m. w pn. Izraelu, port nad M. Śródziemnym; 37,9 tys. mieszk. (1979); hutnictwo żelaza, przemysł mat. bud., włók., chemiczny. Osada fe- nicka, znana ok. II tysiącl. p.n.e.; za Ptolemeuszów i pod rządami Rzymian pod gr. nazwą Ptolemais; później pod

władzą Arabów, krzyżowców (p.n. Saint-Jean d’Acre), od 1517 Turcji; 1920-48 w składzie bryt. mandatu Palestyny, następnie w państwie Izrael. Akkad, AL- Abbas Mahmud, 1889- 1964, arab. pisarz i krytyk lit. z Egiptu; klasyk nowej literatury arab., znawca kultury arab. i anglosaskiej; poezje, powieści, gl. biogr., studia krytycznolit., monografie (segregator aktów prawnych).

AKLIMATYZACJA, procesy przystosowywania się organizmów danego gat., rasy, odmiany do nowych warunków środowiskowych, gl. klimat.; następuje w wyniku naturalnych migracji lub przeniesienia przez człowieka.

Aklimatyzacyjny ocród, obszar, na którym prowadzi się prace hod. nad przystosowaniem do nowych warunków środowiska roślin pochodzących z różnych rejonów glebowych i klimatycznych. AKMEIZM [z gr. akme „szczyt"), kierunek w poezji ros. 1910-20, zainicjowany przez N. Gumilowa, zmierzający do konkretnego i piast, ukazywania piękna świata realnego i negujący mistyczną postawę symbolistów wobec rzeczywistości (promocja 3 w 1).

Akola, m. w Indiach (Maharasztra); 328 tys. mieszk. (1991); założone ok. 1700; przemysł baweln., spoż.; węzeł komunikacyjny. AKOLUT (Acoluthus) Andrzej, 1654- 1704, orientalista śląski; znal języki; hebr., arab., pers., tur., koptyjski; 1701 łac. przekł. Koranu (wybór) z tekstem arab., tur., perskim.