Wysuszona próbka

Do naczynia z nasyconym wodą kruszywem wlewa się następnie wodę do poziomu górnej krawędzi, usuwając pęcherzyki powietrza przylegające do kruszywa. Naczynie z kruszywem i wodą waży się ponownie (program uprawnienia budowlane na komputer).

Objętość wolnych przestrzeni między ziarnami kruszywa w % objętości, kruszywa oblicza się z dokładnością do 0,5°/o. Określenie nasiąkliwości. Próbkę kruszywa w ilości 0,25-7-1,5 1 przemywa się wodą i suszy do stałego ciężaru w temperaturze 105 ± 2°C. Badanie nasiąkliwości można przeprowadzić po 1, 6, 24 i 48 godz. Określić można także nasiąkliwość całkowitą, tj. do stałego ciężaru (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Próbkę wysuszoną i ostudzoną waży się, a następnie wkłada do naczynia z wodą o temperaturze otoczenia w ten sposób, aby poziom wody znajdował się co najmniej 20 mm powyżej powierzchni ziaren kruszywa. Kruszywo w wodzie miesza się kilkakrotnie w celu usunięcia pęcherzyków powietrza. W przypadku badania kruszywa lżejszego od wody, na kruszywo zakłada się siatkę drucianą obciążoną, aby uniemożliwić jego wypływanie. Kruszywo pozostawia się w wodzie na określony czas, po czym wyjmuje się je na sito o wymiarach oczek mniejszych od najmniejszego ziarna.

Zaleca się ustawić sito pod kątem ok. 45° (uprawnienia budowlane). Czas pozostawienia kruszywa na sicie powinien wynosić od 10 min do 4 godz. Przy dłuższym okresie należy przykrywać je podwójną wilgotną szmatką flanelową, jednak tak aby szmatka nie dotykała ziaren kruszywa. Za wynik miarodajny przyjmuje się średnią arytmetyczną z co najmniej dwóch oznaczeń, różniących się między sobą nie więcej niż 1%>. Należy również podawać czas nasycania próbki. Badanie przeprowadza się na zaprawie złożonej ze spoiwa, kruszywa i wody o ustalonej proporcji (program egzamin ustny).

Zagęszczenie próbek

Po rozdrobnieniu próbki kruszywa tak, aby przechodziła przez sito o średnicy oczek 20 mm, wykonuje się zaprawę, przy czym dokładną ilość składników należy dobrać za pomocą próbnych zarobów do uzyskania konsystencji gęstoplastycznej (opinie o programie). Po wypełnieniu pierścieni Le Chateliera i zagęszczeniu próbek należy dokonać pomiaru Li rozstawu igieł z dokładnością do 0,2 mm. Po upływie 4 godz próbki wraz z pierścieniami poddaje się naparzaniu niskoprężnemu (max. temperatura -85°C, czas naparzania 12 godz), a następnie dokonuje pomiaru Lą. Badanie przeprowadza się na trzech próbkach.

Po wykonaniu zaprawy o konsystencji gęstoplastycznej (kruszywo należy rozdrobnić jak w przypadku poprzednim) formuje się 6 beleczek o wymiarach 4X4X16 cm, zagęszczając je przez ubijanie. Formy, w których wykonywane są beleczki, powinny mieć otwory na umieszczenie w obu końcach odpowiednich czopików. Beleczki w formach przechowuje się przez dwie doby w temperaturze 18°C, po czym wyjmuje się je i dokonuje pomiaru L\. Następnie beleczki poddaje się naparzaniu niskoprężnemu. Po zakończeniu naparzania wykonuje się następny pomiar L2 (segregator aktów prawnych).

Badanie za pomocą aparatu Amslera. Badanie przeprowadza się na zaprawie, którą rozkłada się równomiernie w formach trzema warstwami i każdą warstwę zagęszcza dwudziestoma uderzeniami ubijaka. Wymiary beleczek wynoszą 10X10X50 cm. Formy powinny mieć w obu końcach odpowiednie otwory w celu założenia czopików. Po dwóch dobach od zabetonowania próbki należy wyjąć z form i wykonać pierwszy pomiar Lj. Następnie beleczki przechowuje się przez 26 dni w pomieszczeniu o temperaturze 18°C i po upływie tego okresu wykonuje się powtórny pomiar L2. Należy wykonać co najmniej 3 oznaczenia (promocja 3 w 1).

Ocenę zmian objętości można przeprowadzić także za pomocą metod chemicznych, oznaczając: odporność na rozpad krzemianowy, na rozpad żelazowy oraz na rozpad pod działaniem pary wodnej. Badanie wytrzymałości na ściskanie przeprowadza się na próbkach sześciennych o boku 5 cm, przy czym zaleca się, aby podstawy próbek były równoległe do siebie i oszlifowane.